Gastblog van DIRT wijnen.

Gastblog van DIRT wijnen. Verrast opende GKT zijn mail en las het bericht van Mitch Verkuil, oprichter van Dirt wijnen, die regelmatig mijn blog las en vroeg, of hij zijn verhaal kon doen op Gereons Keuken Thuis. Hij is de eerste zomergast van 2026. Het leuke aan zijn verhaal is, dat het lijkt op mijn start in de wijnwereld zo’n 20 jaar geleden. Toen startte ik tevens met mijn blog, om niet iedereen na een gezellige wijnproefmiddag recepten en wijntips te sturen. Maar dat is mijn verhaal. Lees hieronder het verhaal van thuiskok Mitch Verkuil en DIRT.

foto: wijnbouw op Pantellaria.

Hoeveel handen zitten er tussen de boer en jouw glas? Ik kook graag met wijn, en ik drink hem nog liever. Maar pas toen ik een paar wijnboeren in Frankrijk en Italië bezocht, ontdekte ik hoe weinig ik wist over hoe die fles uiteindelijk bij mij op tafel komt.

Neem een gemiddelde fles uit het retailschap. De producent maakt hem. Daarna gaat hij naar een handelaar, vaak naar een importeur, soms via een tussenhandel daar weer tussenin, dan naar een distributeur, en pas daarna naar de winkel waar jij de fles wijn koopt. Elke schakel wil iets verdienen. Dat mag ook, iedereen doet werk. Maar het betekent wel dat van de tien euro die jij betaalt, een steeds kleiner stukje bij de persoon terechtkomt die de druiven heeft geteeld en er wijn van heeft gemaakt.

Dat vond ik gek. Niet omdat tussenhandel slecht is, maar omdat je als drinker geen idee hebt wat en wie je nu eigenlijk steunt. Je proeft namelijk de wijn, niet de keten.

foto: Wijn maken met eigen handen.

Wat me opviel aan de boeren zelf. De wijnboeren, die ik sprak waren bijna allemaal kleine familiebedrijven. Een hectare of acht, soms minder. De vader snoeit, de dochter doet de export, oma maakt nog steeds de lunch. Dat klinkt romantisch en dat is het soms ook, maar het is vooral hard werken met weinig marge. Een slechte oogst voel je daar meteen in je portemonnee.

Wat deze mensen het meest frustreerde was niet het werk. Het was dat ze zo ver van hun eigen drinker af staan. Ze maken iets met hun handen, en dan verdwijnt het in een systeem waarin ze nooit horen wie het opdrinkt of wat diegene ervan vond.

Korter kan ook. Sinds een tijdje koop ik mijn wijn, waar het kan zonder die hele rij tussenpersonen. De boer maakt de wijn, de boer verstuurt hem, en ik betaal een eerlijke prijs waarvan ik weet dat het grootste deel naar hem gaat. Geen schap vol anonieme flessen, maar een naam en een gezicht achter wat in mijn glas zit. Dat verandert hoe je drinkt, merk ik. Je gaat opletten.

Het mooiste neveneffect voor mij als thuiskok: je leert de wijn kennen zoals je een goede groenteboer leert kennen. Je weet uit welke streek hij komt, wie hem gemaakt heeft, en waar hij bij past. Een stevige rode bij mijn stoofpot smaakt nog beter als ik weet dat de boer die hem maakte ook precies dat gerecht voor zich zag.

Wil je weten hoe dat werkt, direct bij de wijnboer kopen? Ik kwam erop via DIRT., een Nederlands initiatief dat wijn rechtstreeks van kleine Europese wijnboeren naar je deur brengt. Geen tussenhandel, gewoon de boer en jij.

foto: wijngaarden in de AOP, Saint Chinian.

RECEPT voor MItch, worstjes van de wijnmaker. Ben benieuwd naar zijn wijntip erbij? #20jaarbloggen

Druiven oogsten is hard werken. Vandaar een stevig recept om er stevig tegenaan te kunnen: “Salsicce arrostite con uve al vinaio” In gewoon Nederlands geroosterde worstjes met druiven op de wijze van de wijnboer. We drinken bij dit gerecht natuurlijk een stevige Chianti.

Nodig (voor 6 pers.)

150 ml olijfolie
2 el verse rozemarijnblaadjes gehakt
2 tl anijszaad
2 tl venkelzaad
gemalen peper
1 kg varkensworstjes
800 g druiven wit en blauw gemengd
250 ml rode wijn
peterselie

Bereiding:

Verwarm de olie in een steelpan op laag vuur. Voeg hieraan de rozemarijn, de anijs- en venkelzaden toe. Een flinke hoeveelheid gemalen peper. doe een deksel op pan en laat 15 minuten trekken. Je krijgt zo een aromatische olie. Prik met vork de varkensworstjes in en wel deze 5 minuten in niet kokend water.

Verwarm de oven voor op  200 graden. Doe de worstjes op een bakplaat en bestrijk deze met de aromatische olie, voeg de druiven toe. Rooster de worstjes 25 minuten in de oven, keer ze om. de druiven zullen barsten.

Als de worstjes gaar zijn kunnen ze van de bakplaat gehaald worden. Schraap de bakresten en de druiven van de bakplaat en doe deze in een pan. Voeg de rode wijn toe en kook deze saus iets in.

Serveer de worstjes in een schaal met de druivensaus eroverheen en wat gehakte peterselie. Geef bij dit gerecht een lauwwarm boerenbrood.

Noot: deze gastblog werd mij  gestuurd door deze wijnhandelaar. De bespreking hier is zijn mening. Lees ook de disclaimer

Winevibes 2026 de terraswijnen.

foto: Muurschildering in wijndorp Nissan lès Enserune.

Winevibes 2026 de terraswijnen. Het is voorjaar en bij het eerste zonnetje zijn de terrassen direct gevuld. Lekker aan het strand met in je glas wit of rosé. GKT probeerde en proefde enkele terraswijnen voor warme dagen.

foto: De bio viognier van domaine Castan.
foto: IGP Pays d’Oc rosé le Charpentier, vrolijk.
foto: Uit de lijn van Jean Claude Mas, een blend van roussanne en marsanne.
foto: Rosé uit de Provence IGP.
foto: Een try out botlle 0% gevonden bij de Carrefour. Overigens zijn Franse 0% wijnen geen hoogvliegers.
foto: Les larmes du Volcan uit Fontès in de Hérault.
foto: Prima rosé uit de Gard, AOP Costières de Nîmes.
foto: Uit Peter Mayle land, l’Etoile, Luberon rosé.
foto: Witte wijn van bij het Etang du Thau, picpoul de pinet.
foto: Nieuwe reeks bij de Vignerons de Cessenon. Bim Bam Boum rosé.

Eindejaarsrally 2025: Champagne voor wijnkenners.

foto: Cover Champagne voor wijnkenners.

Eindejaarsrally 2025: Champagne voor wijnkenners. De feestwijn bij uitstek. Er worden in Nederland vooral rond 31 december vele flessen van deze nobele wijn ingeslagen voor het proostmoment van 12 uur. Helaas wordt er de volgende ochtend 130.000 liter champagne door de gootsteen gespoeld, omdat na een avond pimpelen deze wijn niet echt iets meer toevoegt aan het eindejaarsgedruis. Dat is jammer, omdat de wijnen uit de Champagnestreek beter verdienen. Er zijn talloze boeken geschreven over deze streek en wijn en toch was er in de ogen van wijnkenner Peter Doomen nog plek voor een diepgravend werk, dat bij GKT op de mat plofte. Dank aan uitgeverij Pelckmans, die GKT eerder verrraste met mooie wijnboeken. Een persoonlijke ontdekkingsreis van de schrijver, vervat in het boek Champagne voor wijnkenners, van zijn eerste kennismaking tot jarenlange relaties met de wijnmakers van deze streek. Doomen fungeert als gids door het landschap, voert je langs de mooie terroirs en vertelt in dit boek over de ambities van de nieuwe generatie champagneproducenten. Champagne is een mooi boek voor wijnkenners, die zich willen verbreden in alle aspecten van deze bruisende wijn. De uitdagingen, waar de wijnmakers voor staan, waardoor je beseft, dat het zonde is om deze wijn door de gootsteen te spoelen op 1 januari. Mooi studiemateriaal voor in het nieuwe jaar 2026. Mijn tip: doe een gek en drink eens een glas Champagne als aperitief met een lekkere kaas (zie hieronder) of op een mooie zomerse dag met zonnig fruit.

Champagne voor wijnkenners. Peter Doomen. (ISBN 9789462348516) is een uitgave van Pelckmans en is te koop voor € 32,00.

foto: Cover Champagne & Kaas.

Een ander boek van deze schrijver gaat over een combinatie, waar je niet snel aan zou denken. Champagne & Kaas, dat is gewijd aan de eindeloze combinaties, die je kunt maken met dit edel vocht en Franse kaas. Peter Doomen en Tom Ieven waagden de stap, die zo’n tien jaar geleden helemaal niet logisch was. Uitgave van Borgerhoff & Lamberigts.

Noot: deze boeken werden mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Winevibes 2025, de finale.

Winevibes 2025, de finale. Het jaar zit er weer op bijna, net als de winevibes. Het laatste bericht van 2025: wijnen in foto’s, gedronken en geproefd door GKT.

foto: de kleine ijnkelder van GKT.

Winevibes 2025, de finale.

foto: Cava uit Catalonië, Cabré & Sabaté brut.
foto: Bio blend van Terres 2 Frères, viognier & chardonnay.
foto: Balnquière haute bij de Vignerons de Cessenon.
foto: Specialiteit van bio domaein Castan uit Cazoeuls lès Béziers: Cartagène.
foto: Easy does it Coteaux Varois rosé.
foto: AOP Saint Chinian Puech du Viala rood.
foto: Bio rood van domaine Catsan, Coteaux d”Enserune.
foto: Wit uit Tournus, een aanrader, de wijnen van de Vignerons de Mancey.
foto: Rode blend uit Saint Guilhem le Désert.
foto: De showstopper SAAM chenin blanc of in mooi Afrikaander: droë steen.

In 2026 komen de winevibes fotoblogs niet terug in deze vorm. Hoe dan wel? Daar gaat GKT over nadenken tijdens de Kerstdagen.

foto: AOP Fontcaude.

Overzicht 2025 winevibes:

Voorjaar.

Terraswijnen.

Alfresco zomer.

Herfst 2025.

Winevibes 2025, herfst.

foto: Rondom de AOP St Chinian.

Winevibes 2025, herfst. Het is november, de bomen en wijngaarden laten een bont spektakel van kleur zien. Tijd voor een korte wijntour in foto’s op GKT.

foto: Alphonse een blend van domaine de Lene uit Magalas.
foto: rosé uit de Var.
foto: IGP d’Oc, famille Vallat bij Hyper U.
foto: Pinot noir van twee broers uit het dorp.
foto: De dormance treedt in.
foto: Generiek rood van de Costières de Nimes.
foto: Rosé uit Cessenon sur Orb, Puech du Viala.
foto: Faugères van Mas Olivier.
foto: Domaine Castan, terra de l faisan rood.
foto: Een Spaans uitje: verdejo blend.
foto: Topper van domaine de la Rizolière.

De feestdagen komen eraan, wat drinken jullie aan de kerstdis?

Winevibes 2025, de alfresco editie.

Winevibes 2025, de alfresco editie. Eigenlijk zou de titel van deze aflevering van winevibes de “trop chaud” editie moeten zijn in plaats van alfresco, want de canicules regeren. Tijd voor frisse wijnen in deze zomerse fotoblog. Fruitige rosé’s uit Pays d’Oc, Italiaans rood en wit uit Chili.

foto: Chileense unoaked chardonnay en rosé van bij het étang du Thau.
foto: Chardonnay uit de Loire, die kende GKT nog niet.
foto: Biologische Côtes du Rhône, vol fruit.
foto: Hey YOU rosé van de blauwe grootgrutter.
foto: Blend van sauvignon en viognier uit de Languedoc.
foto: Rood uit de Veneto, een ripasso.
foto: Terra IGP van Corsica.
foto: IGP generieke zomerse rosé en la Capelude viognier grenache.
foto: Rosé des plages bij de Sligro.
foto: Côtes de Provence rosé uit Saint Tropez.

Aftrap van de alfresco zomer 2025.

foto: Benidorm in a box.

Aftrap van de alfresco zomer 2025. Het is 1 juni, vandaag start de meteorologische zomer. Nu is dat geen breuk met het weerpatroon, waarvan GKT de laatste twee maanden mocht genieten in Nederland. Veel zonnige dagen aan het Zandvoortse strand. De alfresco zomer kan niet beter beginnen op deze zondagmorgen aan zee. De badgasten nemen hun plekje al in op het strand en in het dorp verderop bruist het van de zomerse activiteit met een braderie en een foodfestival. Op het circuit racen vintage race-auto’s en mogen de liefhebbers en bezitters van een retrokarretje ook hun rondje rijden. Het zomerseizoen is definitief begonnen.

foto: cover le SUD van Rebekah Peppler

Wat gaat GKT deze alfresco zomer doen? In ieder geval zijn er leuke zomerse kookboeken als Tapas de Verduras van Johan Björkman (uitgave van Good Cook) en le SUD van Rebekah Peppler (uitgave van Becht), die meegaan naar de Languedoc. Reviews en recepten volgen. Een nieuwe editie van Gereons Mag staat al in de steigers. 1 juli a.s. is het alweer Dag van de Pastasalade, stay tuned voor dit event! Het is (voor) zomer, dus op de Franse markten gaat GKT een ander assortiment aantreffen. Dat wordt knutselen met zomerse groenten en fruit. Ook gaat de plancha vaak aan, binnen en buiten, dat hangt van het weer af. Ik verheug me daar nu al op. Wijnen zullen deze zomer niet ontbreken. GKT is nu al aan het bedenken, welek wijnen gekwalificeerd worden als zomerwijnen. In Nederland staat er deze alfresco zomer ook heel wat op de rol, want niets is leuker dan de combi Amsterdam en strand. Er zijn leuke tentoonstellingen te bezoeken, de jaarlijkse Beach Pride in Zandvoort en de Canal Parade in Amsterdam. Het grootste evenement is natuurlijk SAIL, dat afwezigheid van 10 jaar weer plaatsvindt. Een vol zomerprogramma dus.

foto: zomerwijnen at SeaSpot.

Vandaag op deze zonnige dag wat #herhaalrecepten, om alvast in een zomerse stemming te komen.

foto: zomerse vispasta.

Easy does it pasta à la Bart van Olphen. In de zomer heb je niet altijd zin om in de keuken te staan. Dan is een makkelijke spaghetti met vis uit blik een smakelijke optie. Gereons Keuken Thuis gebruikt dan de fijne producten van Fishtales en met wat goede wil en een scheut visolie uit de blikjes draai je zo een avondmaaltijd in elkaar, om samen bij de ondergaande zon en een glas koele vermentino van te genieten.

Nodig: 

300 g pasta, ik koos voor spaghetti van Molisana.

1 blikje sardines op olie

1 blikje tonijnansjovisfilets of ansjovispuree uit tube

4 tenen knoflook

1/2 rode paprika

2 stengels bleekselderij

doosje cherrytomaten gehalveerd

2 tl oregano

1 tl tijm

gehakte verse basilicum

citroen

wat visolie uit de blikjes

peper en zout


Bereiding:

Schil en snijd de bleekselderij in stukjes, hak de knofloktenen fijn, snijd de tomaatjes in halfjes, snijd de paprika in stukjes. Verhit wat olijfolie in een pan en voeg de gesneden groente en knoflook met de ansjovisfilets of een kneepje puree toe. Fruit kort aan. Breng een pan ruim water aan de kook met ruim zout en kook de pasta al dente. Voeg de oregano en tijm toe. Maak de sudderende saus op smaak met wat zout en peper. Kijk wel uit, want de ansjovis voegt ook zout toe. Zat het vuur laag en laat de groenten kort smoren. Haal de vis uit blik en snijd in stukjes. Haal de graatjes uit de sardientjes. Hak de basilicum fijn. Giet de pasta af en bewaar wat kookvocht. Voeg de pasta toe aan de saus met wat kookvocht. Meng het geheel goed en voeg de vis uit blik toe. Voeg als laatste de gehalveerde tomaatjes toe. Maak de pasta af met een kneepje citroen en de gehakte basilicum. De echte die hards kunnen nog wat visolie toevoegen.

foto: Las Indias strawberry gin en Jeff een mooi koppel.

Pink sangria à la Jeff.

Nodig: 

een flinke scheut Las Indias strawberry gin
fles Spaanse rosé
bronwater
gehalveerde pitloze rode druiven
gehalveerde aardbeien
blokjes watermeloen ingevroren
klein kneepje limoen

Bereiding:

Doe alle gewassen fruit in een kan, schenk er een flinke scheut gin op en daarna de rosé en wat bronwater. Roeren en je pink fiësta kan beginnen.

foto: spiedini van Rick.

Uit de allereerste alfresco zomer op GKT. (2015) All the way from the States! Rick Amatulli uit Massapequa Park, Long Island (NY) zond zijn recept voor spiedini in. Zijn zomerse maaltijd. Het is een recept uit de Siciliaanse tak van zijn familie. Van zijn zia Nina. Zij is behalve een gracieuze Italiaanse verschijning ook een spectaculaire kok. Spiedini kun je ruim te voren maken, zodat ze daarna snel buiten op de grill kunnen worden bereid. Rick maakt ze van bavette. (steak van de vangen/flanken van het rund) Maar spiedini kunnen van elk soort vlees worden gemaakt. Een snel en makkelijk recept  met dank aan deze Italië adept. We drinken er een fles rode sangiovese bij. Tondo Tondo uit de Tuscan Sun Wines collectie van onze wederzijdse vriendin Frances Mayes.

Nodig (6 spiezen):

700 g bavette (flanksteak)

150 ml olijfolie

3 sneden oud brood verkruimeld

1 tl oregano

2 tenen knoflook

50 g Parmezaanse kaas geraspt

2 grote uien

12 jonge laurierblaadjes

peper en zout

Bereiding:

Snijd het bavette vlees in blokjes. Bestrooi met wat peper en zout. Doe het vlees in een kom en giet de olijfolie erbij. Maak kruim van het oude brood, voeg de knoflook, oregano, peper, zout en Parmezaanse kaas toe. Meng dit goed door het vlees. laat de smaken even intrekken. Snijd de uien in “blaadjes”. Rijg eerst een jong laurierblaadje daarna om en om vlees en uiblaadje aan een spies. Sluit af met een laurierblaadje Grill de spiezen op de barbecue 2 à 3 minuten totdat ze medium zijn. Serveer direct. Rick Amatulli serveert deze spiedini met gevulde artisjokken en een lichte zomerse salade. Buon appetito.

foto: Cover Tapas de verduras van Johan Björkman.

Winevibes 2025 voorjaar.

Winevibes 2025 voorjaar. Keldervondsten. Het is een koud en regenachtig voorjaar in de Hérault. Maar niet getreurd, dan maken we het gewoon gezellig in de cave van GKT, waar nog heel wat wijnen liggen, die on the road zijn meegenomen. Een fotoblog.

foto: Wijnkunst bij domaine Castan in Cazouls lès Béziers.

Winevibes 2025 voorjaar.

foto: Crémant de Limoux brut en witte Miocène van domaine Castan. Languedoc
foto: Blanquière Haute, biologisch wit uit Cessenon sur Orb. Languedoc.
foto: Côtes du Rhône, Sablet. Vallée du Rhône.
foto: Les Aumônières, Côtes du Rhône blanc.
foto: Caves d’Enserune rosé Les Amours. Languedoc.
foto: Puech du Viala, Cessnon sur Orb, wit. Languedoc & Côtes du Rhône bio.
foto: La tour de Cessenon de basic lijn van de Cooperative de Cessenon sur Orb. Languedoc.
foto: Wit uit Gassac van het befaamde domaine Moulin de Gassac. Languedoc.
foto: Rosé le chant de Julie. Pays d’Oc & Jardin de Charmes, viognier/grenache van Alma Cercius. Languedoc.
foto: Warme volle rode Faugères van du Cayla. Faugères, Langeuedoc.
foto: Crémant de bourgogne brut. Bourgogne.
foto: Light rood van domaine LeveJean. 9,5% Languedoc.
foto: Marselan van Les Libellules. Pays d’Oc.
foto: Voorjaar in de cave van GKT.

De volgende editie van winevibes 2025 staat in het teken van zomerse wijnen voor op je terras.

Wine vibes 2025.

Wine vibes 2025. GKT gaat in 2025 de wijntour oppoetsen. De naam verandert, de inhoud niet, maar de thematiek wel. Wijntour gaat Wine vibes heten, klinkt wat swingender en GKT gaat proberen aan elke editie een thema te plakken. Deze keer zijn het rosé- en witte wijnen voor het voorjaar, die GKT selecteerde. Lekker vrolijk tijdens deze mistige januaridagen.

foto: Marius Peyol, coteaux d’Aix en Provence rosé. (FR)
foto: deze haalt GKT regelmatig in huis. Mucho mas blanco. (ES)
foto: Moulin de Gasac rosé, Languedoc en Grain de gris uit de Camargue. (FR)
foto: Cono Sur, unoaked chardonnay. (Chili)
foto: Grenache Grix, rosé du sable, Pays d’Oc. (FR)
foto: Béranger, picpoul de pinet, Languedoc (FR)
foto: Maritima rosé, coteaux Varois, Provence (FR)
foto: Montagny Prélude, Stéphane Aladame 2020, Bourgogne (FR)
foto: Souvenir by Chloé, generieke rosé du sable, Pays d’Oc. (FR)
foto: een AH gimmick WIJNTJE bio verdejo (ES)
foto: St. Louis de Provende, coteaux Varois rosé. (FR)
foto: SAAM chenin blanc uit Paarl (ZA)
foto: Mâcon- Chardonnay uit Chardonnay van Caves de Lugny. Bourgogne blanc. (FR)
foto: een favoriet van GKT: Puech du Viala, Saint Chinian rosé, Languedoc (FR)

De volgende aflevering van Wine vibes 2025 staat in het teken van de Languedoc in rood, wit en rosé.

Culinair leesvoer in januari.

Culinair leesvoer in januari. Het nieuwe jaar trapt GKT af met twee heel verschillende en bijzondere boeken. Een culithriller van smaakprofessor Peter Klosse en een canon van 500 jaar kookboeken in Nederland, samengesteld door Jonah Freud en Garrelt Verhoeven.

Jaloersmakende wijn. De nieuwe culithriller van smaakprofessor Peter Klosse. Het boek begint op Spitsbergen in de winterkou. Daar ligt in het donker en tussen de hongerige ijsberen in het diepe permafrost een kluis met alle zaden van de wereld, een reusachtig bezit. Het trekt de aandacht van ene Victor, die in opdracht iets te zoeken heeft op Spitsbergen. We zakken af, zuidwaarts, naar voor GKT bekender terrein. De wijngaarden van de Bitterois. Philippe Charpentier maakt benijde wijnen op natuurlijke wijze, zonder pesticiden en andere chemische middelen. Zijn wijn is jaloersmakend. Dit wekt wrevel op bij de directeur van chemie-multinational Cropinova. Tijdens een belangrijke wijnproeverij in Béziers wordt bekend dat Philippe bewusteloos en bloedend is aangetroffen in zijn wijngaard. De idylle van chateau La Vieille Tour hangt aan een draadje. Rond dit thema ontwikkelen de lijnen van het verhaal, dat Klosse baseerde op waargebeurde feiten zich razendsnel, van de Languedoc vis New York tot Hawaii. Waar ligt de jaloezie richting de wijnen van Philippe en welke belangen zijn er voor zijn ex, zijn neef of Cropinova? Peter Klosse neemt je mee in deze thriller op een inspirerende reis door caves, keukens en wijngaarden. Een spannend boek voor iedereen , die van wijn houdt en voor GKT bijzonder door de zo bekende omgeving. De rest van het verhaal leest GKT binnenkort uit in de Languedoc.

Peter Klosse is eigenaar van Hotel De Echoput in Apeldoorn en oprichter van de Academie voor Gastronomie. Klosse benadert de begrippen smaak en proeven op een wetenschappelijke manier. Hij publiceerde meerdere boeken en ontwikkelde het moderne smaakdenken dat inmiddels overal wordt toegepast. De chefs Theus de Kok en Peter Paul van den Breemen werken al jaren voor De Echoput en zijn wildkenners pur sang.

Eerder schreef GKT een review over Het nieuwe Proefboek van Klosse.

Jaloersmakende wijn, Peter Klosse. (ISBN 9789081496155) is een uitgave van Academie voor Gastronomie en is te koop voor € 22,50

Het Kookboek van Nederland. Een culinair canon door Jonah Freud en Garrelt Verhoeven. Deze twee schrijvers doken in vijf eeuwen kookboekgeschiedenis. Hoe kookte en kookt Nederland? Waar vroeger alleen welgestelde Nederlanders zich kookboeken konden veroorloven, zie je tegenwoordig in elke moderne keuken wel een rijtje op de afzuigkap staan. Met briefjes ertussen en vlekken of smetteloos. Kookboeken zijn in de 21e eeuw een identiteitsbepalend iets geworden. Zeker voor foodies. En het aanbod is schier onuitputtelijk. Dat was in voorgaande eeuwen anders. Freud en Verhoeven hebben getracht met 100 kookboeken en recepten eruit een beeld te schetsen van de evolutie van het kookboek in Nederland. Startpunt is 1514 met het oudste kookboek van de Lage Landen. Een notabel boecxken van cokeryen, een vertaling van de geschriften van Bartolemeo Sacchi. De bedoeling van dit boek was om mensen te leren gerechten op de juiste tijd in het kerkelijk jaar te serveren met op de Bijbel geïnspireerde recepten. Dat luisterde heel nauw. Bij deze episode serveren de schrijvers ghecloven nonnen, een eiergerecht uit de 16e eeuw. Via een plattelandskookboek belanden we bij De verstandighe kock, een kookboek uit de Republiek, een tijd van overvloed in de Nederlandse keuken. Het recept voor olipodrigo is hierbij een mooie illustratie.

De Franse keuken doet zijn intrede en kookboeken richten zich tot de koks en keukenmeiden. Er verschijnen in de opvolgende eeuwen heel wat keukenmeiden- en kookmeestersboeken voor het personeel downstairs op buitenplaatsen, met namen als De volmaakte Hollandsche keukenmeid. In de 19e eeuw krijgt deze keukenmeid een naam zoals Aaltje. Zij is een voorbeeld hoe het heurt aan tafel. GKT maakt nu een stap naar het onderwijs, met het receptenboek van de Haagsche Kookschool. Huisvrouwen in de dop leerden hoe thuis te koken en het gezin een gezonde maaltijd voor te zetten. In de 20e eeuw gaat het rap, meer en meer verschrijnen er kookboeken voor thuisgebruik. Zelfs een heus oorlogskookboek aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, om er het beste van te maken. Na de oorlog publiceert Margriet een eigen kookboek voor nieuwe tijden en zo evolueert het kookboek verder. Wina Born doet een duit in het zakje. Smaken uit nieuwe buitenlandse keukens doen hun intrede. Er is het Avenue kookboek en op TV verschijnen koks zoals Joop Braakhekke en Cas Spijkers. Tegenwoordig zijn dat de Jamie Olivers en Yvette van Bovens. Commerciëler en de tuttigheid is ervan af. Zij dragen bij aan het eerder genoemde fenomeen van kookboeken als lifestyle statement. En zo kan GKT nog wel even doorgaan over dit lijvige monnikenwerk, dat Jonah Freud en Garrelt Verhoeven hebben samengesteld. Enerzijds een mooie bloemlezing, anderzijds met leuke recepten. Een must have voor elke foodie. Met Het Kookboek van Nederland heeft GKT weer een mooi naslagwerk in zijn kookboekenhoek.

Het Kookboek van Nederland, onze keuken van 1500 tot nu. Jonah Freud & Garrelt Verhoeven. (ISBN 9789401492508) is een uitgave van Lannoo en is te koop voor € 39,99

Noot: deze boeken werden mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten