Kunst en koken.

foto: een nagerecht op Plateel uit 1912.

Kunst en Koken. In Gereons Keuken Thuis ligt al geruime tijd dit mooie boek klaar voor een review. Maar laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: een review zou te weinig aandacht zijn voor het project, dat Keramiekmuseum Princessehof ondernam met bijna 50 internationale chefs, bakkers, koks en culinair schrijvers. Karin Gaillard, conservator en samensteller van dit boek zag eens in Japan, hoe het MIHO museum, in de bossen buiten Kyoto. vol antiek aardewerk, een kookboek had gemaakt met het tentoongestelde aardewerk. Een idee was geboren. Dat zou Keramiekmuseum Princessehof ook eens moeten doen. Direct diende zich de vraag aan of dat überhaupt wel kon? Want het Japanse aardewerk museum toonde een particuliere collectie en de eigenaresse van het porselein vond het heel normaal ervan te eten en uit te drinken. Overigens een gedachte, die ik eerder hoorde bij verzamelaars: gewoon gebruiken. Het Keramiekmuseum is een rijksmuseum, dus dat gewoon gebruiken was een dingetje. Ten tweede de logistiek. Vijftig toonaangevende chef koks, culinair schrijvers, bakkers en andere foodies invliegen om een gerecht op een desbetreffend serviesstuk te bereiden was bijzonder tijdrovend en -onnodig te zeggen- heel duur geworden. Maar andersom was het ook geen idee om de stukken ter inspiratie op te sturen naar de chefs. Hulptroepen waren snel gevonden in de persoon van “grand lady of cooking” Jean Beddington. Zij kookte de uiteindelijke gerechten ter presentatie en fotografie voor het boek. Kunst en Koken is daardoor een echt kook- lees- en kijkboek geworden vol recepten uit alle hoeken van de wereld, met vlees en vis, plantbased, voorgerechten, echte pièces de résistance, desserts, koekjes en taart.

foto: interieur Princessehof Leeuwarden.
foto: glace onctueuse op Loosdrechts porselein.

De collectie van Keramiekmuseum krijgt door het live gebruik van servies een hele andere dimensie. De gerechten in Kunst en Koken plaatsen het aardewerk terug in hun tijd, maar ook naar waarvoor het gebruikt werd. Het was overigens niet de bedoeling historiserende gerechten te maken. Juist de receptuur van de 21e eeuw op oud aardewerk maakt het speciaal. Gereons Keuken Thuis vindt dat zeer inspirerend. Op 15 oktober jl. opende in het museum tevens de tentoonstelling FEEST. Aan de hand van twaalf zeer diverse feesten werd onderzocht hoe de feestgangers hun feest beleven en welk soort keramiek daar een rol bij speelt. Want feest eten en keramiek zijn een mooie drie-eenheid. Het boek sluit hierop mooi aan.

Nanne Ottema
foto: verzamelaar Nanne Ottema (1912)
afbeelding met gerecht
foto: gerecht op dezelfde schaal in 2022, op Valenciaanse schaal 1700-1750

Kunst en koken vertelt ook het verhaal van keramiekverzamelaar Nanne Ottema (1874-1955). Voor Friesland was deze vermogende notaris, politicus, kunsthistoricus, publicist en bestuurder een belangrijke man aan het begin van de 20e eeuw. Hij verzamelde zo’n dertig duizend kunstobjecten, waarvan een groot deel is te zien in het Keramiekmuseum Princessehof, dat hij oprichtte in 1917. Heden ten dage valt er nog steeds te genieten van de mooie objecten, die hij bij elkaar bracht. Waarschijnlijk zou hij het project wel geslaagd gevonden hebben, maar dat durft GKT niet met zekerheid te zeggen. Kunst en Koken bevat 45 recepten met een verhaal over het keramieken object, de bedenker van het recept en het eindresultaat op de gevoelige plaats. Een moeilijk punt was dat de gerechten niet direct, zeker niet op heel oud kwetsbaar keramiek, konden worden geserveerd. Een behoorlijk uitdaging voor het team, dat dit prachtige boek maakte. Heel feestelijk vond ik het recept voor glace à la Marie Antoinette, van de hand van Oekraïense beeldend kunstenaar Ola Lanko. Dit ijs wordt in het boek gepresenteerd op Loosdrechts porselein met korenbloemen. Het kan trouwens ook niet anders dan dat het boek veel Oosters georiënteerde gerechten bevat, omdat veel keramiek in het museum van Aziatisch/Chinese oorsprong is. Als laatste nogmaals een dessert van chocolade en mandarijn, gepresenteerd op een bordje van Plateelfabriek Rozenburg uit Den Haag. Een creatie van Dennis van den Beld van restaurant Het Roode Kooper in Ermelo. Het deed Gereons Keuken Thuis denken aan de assortie de quatre agrumes van Cas Spijkers, dat ik vele malen gemaakt heb. Dan gaat deze voor de kerstrally 2022 ook wel lukken.

video: the making of Kunst en Koken met Jean Beddington

Kunst en koken is een boek, dat je telkens weer neerlegt en oppakt. Het staat vol informatie over de collectie van Keramiekmuseum Princessehof, vol prachtige foto’s, geweldige recepten en verhalen. In een bijzondere setting. Een fijn boek voor winterdagen met een glas wijn. Of… en daar gaat Gereons Keuken Thuis in de nabije toekomst mee aan de slag: het verzinnen van recepten voor op oud servies, want daar heb ik zo her en der nog heel wat van staan en liggen. Kunst en koken is een mooi decembergeschenk!

foto: cover Koken en Kunst. Kookboek Keramiekmuseum Princessehof.

Kunst en Koken, kookboek Keramiekmuseum Princessehof. Karin Gaillaard met medewerking van Eline van den Berg, Teuntje Klinkenberg, Erik & Petra Hesmerg (foto’s). Bereiding gerechten door Jean Beddington. (ISBN 9789056159603) is een uitgave van Noordboek HL en is te koop voor € 49.95

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Het Oester Boek.

foto: oester creatie van Thijs Meliefste.

Het Oester Boek. Je zou het aan het uiterlijk van het dier niet zeggen, maar de oester kent vele kanten. In de eerste plaats als delicatesse, warm of koud. Een heerlijke hap proteïne, zink en smaak uit zilte wateren. Maar ook historisch en cultureel heeft de oester vele verhalen te vertellen. Op 22 september jl. werd in Yerseke het oesterseizoen geopend. De Oosterschelde is het epicentrum van de Nederlandse oesterteelt. Tegenwoordig kweekt men het oesterbroed op het land, waarna het op banken wordt uitgezet of aan draden opgehangen. (de zogenaamde hangcultuur) Een mooi en ambachtelijk proces, waar we in Nederland best trots op mogen zijn. Oesters zijn lekker, gezond en kennen vele toepassingen in de keuken. 

foto: oester creatie van Nick Bril.

In Het Oester Boek gaan de schrijvers Aad Smaal, Gees van Hemert en Margot Verhaagen in op alle aspecten van deze Zeeuwse delicatesse. Oesters vormden al een bron van proteïne in de prehistorie. De oude Romeinen lustten er ook wel pap van. Apicius vermeldt de oester al in zijn Re coquinaria. In de 17e eeuw werden, in de calvinistische Republiek, oesters de zinnebeelding van erotiek en oh la la. Daarover vertelde GKT al jaren geleden in Wild Edibles van Amerikaanse schrijver Jeffrey Greene. Goed opletten dus in de eregalerij van het Rijksmuseum. Oesters zijn door de eeuwen heen beschouwd als magisch en er worden bepaalde krachten aan toegekend. Giacamo Casanova was daarvan overtuigd. Een interessante geschiedenis. Gereons Keuken Thuis is wel wat verbaasd, dat behalve in restaurants oesters tegenwoordig niet meer als street food worden aangeboden. Dat was voorheen anders, toen deze delicatesse nog gewoon volksvoedsel was.

foto: oester creatie van Syrco Bakker.

In Het Oester Boek vind je behalve verhalen ook recepten van negen veelal Zeeuwse en Vlaamse keukentoppers. Zij gingen in hun keukens aan de slag met dit emblematische product. Warme en koude bereidingen van deze zeevrucht. Syrco Bakker met een imperial oester met venkel, algen en kruiden, Nick Bril maakte oester met tonijn, koolrabi en karnemelk.  Of een oester met beurre blanc, prei en kaviaar van Thijs Meliefste. Vergeet vooral niet de oesters puur natuur te eten! Met liefde voor dit oerproduct.

foto: cover Het Oester Boek.

Het Oester Boek bevat eigenlijk een te uitgebreid repertoire en te veel lagen om een korte recensie op deze dinsdag over te plaatsen. De schrijvers zijn diep in de zilte wereld van de oester gedoken. En visten daarbij de mooie verhalen voor dit  mooie boek als parels uit de schelpen. Een feestelijk boek vol anekdotes en heerlijk zilte oestergerechten. GKT komt er tijdens de kerstrally 2022 op terug met een heus oestermenu.

Het Oester Boek. Aad Smaal, Gees van Hemert & Margot Verhaagen. (ISBN 9789401481137) is een uitgave van Lannoo en is te koop voor € 39,99

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Kookboeken top vijf 2022.

foto: Gereons Kookboekenhoek.

Kookboeken top vijf 2022. GKT kan gewoonweg niet achterblijven. Het is november en we hebben alle wedstrijdjes voor gouden en geliefde kookboeken weer achter de rug. In de aanloop naar de kerstrally struin ik dan altijd door Gereons kookboekenhoek en bekijk dan welke boeken ik dit jaar de moeite waard vond. Zo komt in willekeurige volgorde onderstaand lijstje tot stand met vijf mooie boeken en twee runners up, die ik dit jaar nog wil bespreken. 

foto: cover Kook!

Kook! van Maarten van den Biggelaar. Kook! is een vooral een boek vol aanstekelijke verhalen. Lekkere recepten uit de keuken van Maarten van den Biggelaar. De oprichter van Dansen bij Jansen (waar ik in mijn jeugd heel wat uurtjes heb doorgebracht) schreef met Kook! een pleidooi voor zelf koken met mooie producten. Waarom moet het zo snel allemaal? Wel een uur yoga in de ochtend, maar koken mag geen tijd kosten. Draai het eens om! Voor Gereons Keuken Thuis een heerlijk boek ter inspiratie deze zomer, want in de laatste turbulente jaren hebben de zen-momenten in mijn keukentje regelmatig onder druk gestaan. Tijd voor een revival. Kook! Lees meer.

foto: cover Natuurlijk Oostenrijk.

Natuurlijk Oostenrijk van Laura de Grave. Natuurlijk Oostenrijk, wat een culinair feest is dit kook- en leesboek weer geworden. Laura onderzocht en ervoer al eerder Amsterdamse specialiteiten op de fiets, toerde langs de dreven van Nederland om lokale gerechten te ontdekken. En nu opent ze het voor velen onbekende terrein van Oostenrijk in al zijn culinaire facetten. Natuurlijk Oostenrijk is een reis an sich door dit mooie land met prachtig fotowerk van Hans de Kort. Ga het lezen en op pad met Laura. Een boek en land om van te smullen of moet ik naschen zeggen? Lees meer.

Für deutschsprachigen ist das Buch auch auf  Deutsch erhâltlich.

foto: cover Verstandige kock.

De verstandige kock van Marleen Willebrands. Net als het eerder vermelde Carolus Battus kookboek is De verstandige kock weer een voltreffer voor diegenen, die net als Gereons Keuken Thuis likkebaardend langs de 17e-eeuwse schilderijen van food lopen in de Nederlandse musea. Proef die eeuw zou ik zeggen op deze dinsdag! Lees meer.

foto: cover GROENTEN>

GROENTEN van Mari Maris. Groenten, wat kun je er nog meer over vertellen? Gereons Keuken denkt nog veel meer, maar eerst duik ik vandaag  in SeaSpot op de bank met deze dikke pil. Een mooi methode om aanstormende Eunice te doorstaan. GROENTEN is een aanwinst voor je keuken, als naslagwerk en inspiratiebron. In zoverre is de titanenklus, die het schrijven geweest moet zijn, geen verspilde energie geweest. Chapeau! Lees meer.

foto: cover TLV Vegan.

Tot slot: TLV Vegan van Jigal Krant. TLV Vegan. Land zonder melk en honing. Je kunt concluderen dat de united colors of veganism zich bundelen in dit wervelende kook- en leesboek. Jigal Krant schreef een caleidoscoop vol kleuren, geuren en smaken Meer kan ik er op deze grauwe Hollandse maandag niet aan toevoegen.. Lees en kook het zelf! Lees meer. 

foto: cover Het Oester Boek.

Runners up: Het Oester Boek & Kunst en Koken.

Het Oester Boek van Aad Smaal, Gees van Hemert & Margot Verhagen, een uitgave van Lannoo Het verscheen tijdens de opening van het oesterseizoen op 22 september en gaat over de magie van de oester in al haar facetten.Kunst en koken, dat een uitgave is van Noordboek/HL Books i.s.m. Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden. In de laatste is nu de mooie tentoonstelling FEEST te zien. Het boek beschrijft wat er gebeurt als je toonaangevende chefs, culischrijvers, bakkers en ander bevlogen foodies vraagt om een gerecht te creëren op eeuwenoud porselein, dat normaliter alleen in een museum is te bewonderen. Het resultaat is verbluffend en op de agenda voor de kerstmenu-rally van GKT staat het plan een menu samen te stellen met recepten uit dit boek en Het Oester Boek. Dat wordt nog een puzzel, zeker wat betreft de wijnen, maar daarvoor ga ik onder andere te rade bij de Amsterdamse Wijnwinkel en Okhuysen uit Haarlem.

foto: cover Kunst en koken.

Noot: deze boeken werden mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

No waste GROENTEN.

foto: taco’s met bieten en witte bonen.


No waste GROENTEN.
 Op de keukentafel van Gereons Keuken Thuis ligt een kookboek, dat mijn tante Doubs, van de no waste velouté, uit de Morvan zou verslinden tot op de draad. Een groentenboek, dat je in zes seizoenen meeneemt van wortel tot loof? Zes seizoenen zagen we al eens eerder bij Joshua McFaddden en er zit een kern van logica in, want de voorzomer biedt nu eenmaal andere groente- en fruitsoorten dan de nazomer. En in het midden van de winter is het anders koken met groente dan in de vroege lente. No waste GROENTEN van Sophie Gordon bevat meer dan 130 smakelijke plantbased recepten. En het is nog duurzaam ook, want deze schrijfster ge- en herbruikt alles. Daar moet je juist bij GKT mee aankomen. Tevens goed voor de portemonnee. Want zuinigheid met vlijt…

foto: een chique pastinaak-notenpaté

Maak groenten het middelpunt van je maaltijd is de gedachte van Gordon en gooi niets weg. Tante Doubs knikt nu instemmend mee. Want weggooien is zonde. Nu heeft de schrijfster een voorsprong, want zij staat bekend om haar goedgevulde groentelade en het feit, dat ze van elk onderdeel iets weet te maken. Koken volgens de seizoenen is het credo in No waste groenten. Het begint met orde op zaken stellen. Maak een planning voor je ijs- en voorraadkast. Let op wat je inkoopt en de THT en TGT informatie. Plan vooruit (iets waar GKT een broertje aan dood heeft in de keuken), doe slim boodschappen (dat doe ik dan weer wel)  en kijk hoeveel en wanneer je wat gebruikt. Je kunt dan direct aan de slag met het koken in zes seizoen à la Gordon. Aucun gaspillage! Geen verspilling. Taal naar het hart van GKT en zijn tante uit de Morvan.

foto: koken in de herfst.

Via de lente, de vroege- en midzomer beland ik in het seizoen waar we nu nu leven: DE HERFST. Het seizoen, waar de vruchten worden geplukt van een jaar telen. het favoriete seizoen van  Sophie Gordon en voor haar een begin van nieuwe culinaire avonturen. Bieten, pastinaak, boerenkool en pompoen zijn de runners up in dit seizoen. Voor taco’s gevuld met bieten en witte bonen, heel spannend: een pastinaak-noten paté (die komt terug tijdens de kerstrally 2022 op GKT), palm- en boerenkool recepten. als aanloop naar de vroege winter. Elk recept en onderwerp gaat vergezeld van no waste tips.

No waste GROENTEN is een boek, dat je niet snel even uitleest. Vanwege de vele lagen. Het is een kookboek, dat je telkens weer pakt bij een bepaalde groente, om zo de mogelijkheden te ontdekken, die elke soort biedt. Daar is Sophie Gordon in geslaagd. Als een echte tante Doubs gaat dit fijne kookboek door Gereons Keuken Thuis nog heel wat geraadpleegd worden in mijn Occitaanse keuken. In elk van de zes seizoenen.

foto: cover No waste Groenten.

No waste GROENTEN. Van wortel tot loof in 6 seizoenen. Sophie Gordon. (ISBN 9789461432865) is een plantbased uitgave van uitgeverij GoodCook en is te koop voor € 32,50

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Het grote groenteboek van Alice Hart.

foto: een kleurrijke herfstsalade van biet en roodlof.

Het grote groenteboek. Voor veel mensen is het nog steeds moeilijk voldoende groenten en fruit op een dag binnen te krijgen. In Frankrijk sluiten veel TV commercials voor niet nader te noemen fastfoodketens af met de waarschuwing misntens 5 stuks groenten en fruit per dag te eten. Illustrerend voor de moeite, die het kost om niet alleen suiker, vet en zout te eten. Het laatste laat de geglobaliseerde voedselindustrie ons graag doen. Groenteboeken verschijnen de laatste jaren met de regelmaat van de klok. Ieder zichzelf respecterende chef, TV kok of foodblogger gaat in de groenten. GKT ook nu het begin november is. Ingegeven door de vega trend, het willen eten van minder vlees en je gezondheid. Hierbij komt schrijver Alice Hart, van het boek Vegalicious, om de hoek kijken met Het grote groenteboek, vol met veelal vegetarische recepten voor de vier seizoenen. Zij zelf vindt het een kleurrijke manier van eten. Geen instructies of donderpreken in de trant van: “gij zult vega eten!”, maar een uitnodiging, onderbouwd, om je dieet uit te breiden en te vergemakkelijken met groenten. Om  mensen te stimuleren meer peulvruchten te eten, raadt Hart aan te starten met blikken of potten bonen. Dit om de moeilijkheidsgraad wat te temperen. En als je dan eenmaal gewend bent aan peulvruchten kun je voor het echte werk gaan. Experimenteer met kleur, dat doet de schrijfster ook in dit kookboek. Zelfs het design van dit boek vol groenten neemt je mee in de kleurrijke wereld van Hart. Kook met makkelijk voorhanden waar en gebruik de vele technieken, die zij voorstelt.

foto: Herfst in alle kleuren en recepten.
foto: knolselderij-kastanjesoep.

De recepten, 80 in totaal, zijn  allen vegetarisch en soms vegan. Alice Hart deelt ze in op seizoen en tracht daarmee ook seizoensgroenten te gebruiken. Goed voor je portemonnee. Wees creatief met groenten. De tijd van doorgekookte snotterige andijvie of witlof ligt ver achter ons. Behandel groenten als helden in je keuken. Dat verdienen ze! Hierna gaan we koken volgens de seizoenen. GKT bladerde direct door naar de HERFST. Vandaag is het onstuimig op zee en kun je verlangen naar warm eten voor in je cocoon. Bij dit seizoen somt Hart eerst alle herfstgroenten op, varierend van aubergines, pronkbonen, truffels tot wilde paddenstoelen. Sommige groenten zullen in Nederland geen echte herfsgroenten zijn, zoals late tomaten en aubergines. (meestal kasteelt) Maar dit terzijde. Herfstige recepten voor een pittig zure groentesoep, een salade van chioggiabieten, roodlof met vijgendressing en pompoenen ontbreken niet, in de vorm van geroosterde pompoen met de nog steeds heel populaire Libanese labneh en krokante uien. Kleur en geur op je bord, dat is waar de schrijfster naar streeft. En wat te denken van de knolselderij-kastanjesoep? Een tikkeltje Auvergne in je kom.

foto: geroosterde pompoen daags na Halloween met labneh.

Het grote groenteboek is een uitdaging voor degenen, die niet zo behept zijn met methodes om meer groente en fruit te eten en gebruiken. Alice Hart neemt je mee aan de hand in dit kleurrijke boek en zorgt voor een groene herfst in je keuken. Als je alle recepten onder de knie hebt kun je een lange neus maken naar de eerder genoemde Franse vermaning bij TV commercials.

foto: cover Het grote groenteboek.

Het grote groenteboek. Alice Hart (ISBN 9789089899101) is een uitgave van Terra en is te koop voor € 29,99

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Palingsoep uit Kathaars receptenboekje.

foto: cover Kathaars receptenboekje.

Palingsoep uit Kathaars receptenboekje. Onlangs was Gereons keuken Thuis in het hoog gelegen village perché Minerve, Een stadje met een rumoerige geschiedenis, want hier werden in 1210 alle Kathaarse inwoners vermoord in opdracht van de Paus. Wat eens een vreedzaam bergdorp was werd een slagveld. Minerve is niet de enige plek in Occitanië waar deze “kruistocht” plaatsvond. Ook in de stad Béziers vielen 12.500 doden door de expansiedrift van de Paus en de Franse koning. Wil je meer weten over de Katharen en hun (geloofs) gewoonten? Lees dan het boek Montalliou van Emmanuel Le Roy Ladurie, dat de geschiedenis vertelt van een kleine Kathaarse gemeenschap in de Pyreneeën. GKT gaat bij terugkomst in Nederland eens snel dit boek weer te voorschijn halen.

foto: zicht op het verscholen Minerve.

In Minerve zit tegenover het kleine kerkje een heel schattig boekhandeltje annex theesalon. Dan moet ik gewoon naar binnen en snuffelen. Naast wat pittoreske ansichtkaarten en een oud boek met de fabels van La Fontaine trof ik een aardig kookboekje: Recettes secrètes du Pays Cathare. Een bloemlezing van gerechten uit het Kathaarse land met recepten uit de bergen, uit zee en gemaakt met de hier in de Languedoc alom tegenwoordige wijnen.

foto: monument voor de gevallen Katharen.

Ik koos voor een Bourride aux anguilles. Een stevige palingsoep. Een gerecht uit de streek rond Narbonne.

Nodig:

1 kg paling in stukken

10 kleine krabben

600 g aardappels

100 g spekblokje

6 tenen knoflook geplet

bosje gehakte peterselie

2 gedroogde chilipepertjes

2 witte uien

1 zakje saffraan

boter

peper & zout

water

Bereiding:

Snijd de paling in stukken en spoel af. Schil en snijd de aardappels in blokjes. Afhankelijk van de grootte in 4 of 8 parten. Smelt wat boter en bak de gewassen krabbetjes kort aan samen met de spekblokjes. Voeg hierna de paling, aardappels, gesnipperde uien, pepertjes en geplette knoflook toe. Zet het geheel onder water en breng aan de kook. Voeg de saffraan toe en laat het geheel een half uur pruttelen. Voeg als laatste de gehakte platte peterslie toe en maak de bourride op smaak met peper & zout.

Wijntip: een witte viognier CODE IGP Pays d’Oc van Alma Cercius, een domein vlak onder Béziers.

Noot: het recept komt uit Recettes secrètes du Pays Cathares, geschreven door Jacques Bertinier en François Mailhes. Uitgave van Editions Stéphane Bachès.

Bonen! in Occitanië

Bonen! in Occitanië.  Als je over één bekend gerecht met peulvruchten uit Occitanië praat, dan heb je het natuurlijk over cassoulet. De naam komt van het woord caçola, de typische aardewerk pan met een email laag, waarin dit gerecht wordt bereid. Gerons Keuken Thuis kende het woord cazuela uit het Spaans. Leer ik via dit gerecht mijn eerste Occitaanse woorden. Cassoulet, althans de basis, bestaat uit gedoogde, meestal witte, bonen en diverse vleessoorten, die in deze caçola worden gegaard.

foto een caçola met cassoulet.

Volgens een legende ontstond cassoulet in het stadje Castelnaudary tijdens de Honderdjarige Oorlog in de 14e eeuw. Toen de Engelsen Catelnaudary belegerden waren de bewoners aangewezen op het eten, dat er nog te vinden was in de stad, gedroogde bonen en al dan niet gezouten vlees. Het werd overal ingezameld. Hiervan maakten zij een gigantische ragout of estofat, om de eigen soldaten te voeden en zo de Engelsen te verjagen. Of dit waar is weet GKT niet, maar het is en mooi staaltje regionaal chauvinisme. GKT gaat snel Castelnaudary eens bezoeken!

Over regionaal gesproken: cassoulet profileerde zich in verscheidene gedaanten. Elke plaats in Occitanië kent een eigen versie. Natuurlijk de originele versie uit Castelnaudary met witte bonen uit de Lauragais, ganzenvet, varkensschouder, zwoerd en worstjes, gekookt in bouillon van een gevogeltekarkas, duivenvlees, varkensbotten, ui, wortel. Voorheen werd de cassoulet afgebakken in de oven van de bakkers in de Montagne Noire.

foto: Occitaans straatje.
foto: burcht van Carcassonne

De cassoulet-versie van de stad Carcassonne kan naast bovengenoemde ingrediënten ook nog schapenvlees en patrijs bevatten. Tot slot de versie uit la ville rose Toulouse met gekonfijte eendenbout en natuurlijk saucisse de Toulouse. In Toulouse vogen ze tevens wortel toe en een ui, waarin wat kruyidnagels zijn gestoken. In Toulouse bedekt men de cassoulet meestal met een laagje paneermeel om een korstje te krijgen in de oven.

Bonen! in Occitanië. Cassoulet kent vele gedaanten. Vandaag een recept uit Bonen! Het mooie kookboek vol peulvruchten van Joke Boon. Zij maakt het je wat makkelijker, met haar versie met kievietsbonen, dan alle andere stevige recepten, die ik hier in de Languedoc vond. Le vrai cassoulet Boonais!

foto: cassoulet Boonais uit Bonen!

Cassoulet met kievietsbonen. uit het boek Bonen!

Nodig:

200 g kievitsbonen of andere witte bonensoort, 6 tot 12 uur geweekt in koud water.

2 laurierblaadjes

plantaardige olie

2 uien gesnipperd

2 teentjes knoflook gehakt

300 g dunne speklapjes

1 klein blikje tomatenpuree

1  tomaat fijngesneden

3 takjes tijm

250 ml witte wijn of groentebouillon

100 g gerookt ontbijtspek in plakjes

250 g varkensbraadworst, 2 à 3 stuks

65 g gr4of paneermeel

25 g boter in blokjes

3 el gehakte peterselie

zout en versgemalen peper

Bereiding:

Breng de bonen aan de kook met het weekwater en de laurierblaadjes. Laat ze in 45-60 minuten gaar koken. Controleer door er  een te proeven. Kook zo nodig langer. Verwarm de oven voor op 160 graden. Verhit een scheut olie in een koekenpan en fruit daarin de ui en knoflook gedurende 5 minuten. Snijd de speklapjes in dobbelstenen en kruid deze met zout en peper. Doe de blokjes bij de uien en bak ze al omscheppend een paar minuten mee tot het vlees begint te kleuren. Voeg de tomatenpuree toe en bak even mee, zodat de puree kan ontzuren. Voeg de fijngesneden tomaat, de takjes tijm en 150 ml van de wijn of groentebouillon toe en laat 10 minuten zachtjes pruttelen.

Verhit in een andere koekenpan een scheut olie. Snijd het gerookte ontbijtspek in stukjes en de worsten in plakken. Bak het spek en de worst in circa 6-8 minuten bruin. Laat nu de bonen uitlekken, maar houd de laurierblaadjes bij de bonen. Neem een ovenschaal of braadpan. Doe eerst de helft van de  bonen erin, dan de helft van het vlees tomatenmengsel en de helft van het spek- en worstmengsel Bestrooi met de helft van het paneermeel en giet de resterende wijn of groentebouillon erbij. Herhaal deze laagjes maar voeg geen wijn meer toe. Leg wat klontjes boter op het laagje paneermeel en schuif de ovenschotel in het midden van de warme oven. Laat 1 1/2 à 2 uur stoven Schep tussendoor één of twee keer het geroosterde korstje door de bonen. Of zeven of acht keer! Serveer de cassoulet in diepe borden bestrooi met gehakte peterselie. 

Wijn erbij: een donkerrode Cahors!

foto: cover Bonen!

Over Bonen!: Joke Boon stelde zich tot doel elke dag iets met bonen te eten. In haar geval geen straf, want Joke is dol op bonen. Altijd al geweest. Hierin schuilt een soort “nomen est omen”. Dat geldt niet voor alle Nederlanders. De peulvrucht is een beetje in het verdomhoekje geraakt door de jaren heen. Maar als gevolg van kennismaking met andere culturen zit de boon weer in de lift. En Joke draagt hier haar steentje aan bij met het boek Bonen! Elke maand 12 verrassende recepten met bonen.

Bonen! door Joke Boon (ISBN 9789048829606) is een uitgave van Carrera en kost € 29,99

Ik eet zo graag 2.

foto: kip met een saus van boerenkool en groene curry.

Ik eet zo graag 2. Gereons Keuken Thuis is op reis door de Languedoc. Dat betekent smullen en smikkelen, want net als Pascale Naessens eet ik zo graag. Dan is het fijn, om het nieuwe boek van haar bij je te hebben. Dit brengt balans in alle geneugten van het Franse land en navenante extra kilo’s. Overigens valt het met die extra kilo’s wel mee, want reizen betekent voor mij ook veel bewegen. Met extra work out in de ochtend en een matineuze duik in het zwembad van de gîte, waar Gereons Keuken Thuis is neergestreken.

Ik eet zo graag 2. Met meer groenten, luidt de ondertitel, is een kookboek met recepten voor elke dag en voor iedereen. Geheel in de stijl, die we van Pascale Naessens kennen. Eeenvoudig doch BCBG.* Vol met de geneugten des levens, lekker koken en eten, waarmee je jezelf energiek en gezond blijft voelen. De schrijfster schroomt wederom niet om nieuwe inzichten te delen. Maar bovenal staat de eenvoud, die het kost om gezond te zijn en te blijven voorop. En lekker blijven eten! Met, zoals gezegd meer groenten.

foto: ontbijten met gestoofde nectarines.

Ik eet zo graag 2 bevat 80 recepten, waarvan je er binnenkort ééntje vindt in de Occitaanse editie van Gereons Mag, die rond 21 oktober zal verschijnen. Maar nu het kookboek: met recepten, verdeeld over 20 keto, 10 vegetarische keto, 30 vegetarisch (want het kan best zonder vlees), 12 vegan en tot slot 28 met vis & vlees. Voor ieder wat wils dus en in te passen in je eigen modus vivendi en metabolisme. Te beginnen met ontbijt met fruit. Wat te denken van gestoofde nectarines met vanillemascarpone of gebakken banaan met notenroom en chocolade? Voor de pannenkoek- en eierliefebbers valt er ook nog veel te smullen in dit boek.

foto: een apéro met geroosterde halloumi en mediterrane dip.

Tapas, voor bij een glas rosé aan het einde van de dag. Sint Jakobsvruchten met avocado en mascarpone of krokant gebakken halloumi met mediterrane groentedip. Fijn voor bij de apéro hier in Sud de France. Een mooie frase in dit boek vindt GKT, dat het niet het doel is om 5 kilo’s te verliezen, maar de persoon te zijn, die zich daar beter bij voelt.

Ik sla de lunch even over, want het is niet de bedoeling op deze zaterdagochtend een gehele boekbeschrijving te geven. Ik wil even blijven hangen bij de heerlijke fotografie, het mooie aardewerk en de styling. Pascale is gepassioneerd pottenbakker en nu is er er ook een lijn voor je badkamer. Ik had bijna geschreven: nu kun je ook badderen met Pascale Naessens. Maar dat terzijde. Wat een veelzijdige en creatieve schrijfster. En heb je geen zin te koken: Ik eet zo graag 2 helpt je graag aan easy does it recepten, zoals gebakken kip met een saus van boerenkool en groene curry. Zo houd je tijd over om een lekker boek te lezen of zoals ik hier nu in Cazouls in het zwembad te plonzen. Tot slot: vergeet niet je oven het werk te laten doen, een hoofdstuk vol heerlijke ovengerechten in een handomdraai klaar.

foto: chique Jakobsschelpen met avocado.

Wat is er nog meer te vertellen over Ik eet zo graag 2? Nou een heleboel, maar leuker dan vertellen is aan de slag gaan met de heerlijke recepten van Pascale Naessens en daarmee in deze vroege herfst een stukje douceur mee te nemen, hier in de Languedoc, van haar manier van eten. Dat doet Gereons Keuken Thuis avec plaisir!

foto: cover Ik eet zo graag 2.

Ik eet zo graag 2. Met nog meer groenten. Pascale Naessens. (ISBN 9789401485197) is een uitgave van Lannoo en is te koop voor € 26,99

Lees meer: Ik eet zo graag & Talk and table Pascale

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Noot: BCBG betekent bon chic, bon genre.

Bougnettes Albigeoises.

foto: bougnettes Albigeoises

Bougnettes Albigeoises. Gereons Keuken Thuis vond een lekker recept voor gehaktballetjes uit de stad Albi in het departement Tarn. Stad van de bekende schilder en socialite Toulouse Lautrec. Je leest veel over het departement en de stad Albi op de leuke site van Tarn Coeur d’Occitanie. Ook leer je via deze website wat Occitaanse woorden. Onder het mom: “Vous parlez Occitan sans le savoir.” worden hedendaagse uitdrukkingen in het standaard Frans gekoppeld aan de magie van de Occitaanse taal. Een beetje chauvinisme kan geen kwaad.

Uit het hart van Occitanië een recept voor bougnettes Albigeoises, balletjes van fijngemalen en in vet gegaard vlees van een varkenshoofd. Bewaard in stenen potten onder een laag reuzel. Je verwarmt ze nadien in hete soep of in het vet zelf.

Het recept.

Nodig:

300 g broodkruim

melk

6 eieren

1,5 kg vet en mager vlees van een varkenshoofd of ander gemalen vlees.

4 tenen knoflook fijngehakt

6 takjes peterselie gehakt

peper & zout

2 tl quatre épices (Ducros)

brede stukken spekvet 

50 g reuzel

Bereiding:

Week het broodkruim in melk en klop de eieren erdoor. Laat een paar uur rustig staan in de ijskast. Maal het varkenshoofdvlees fijn en meng dit gehakt door het melk-, broodkruim- en eierenmengsel. Voeg de fijngehakte knoflook toe, de peterselie, peper & zout en de quatre épices. Maak het geheel goed op smaak. Week het vetspek in warm water en rek het uit. Snijd het in 12 stukken. Maak twaalf platte balletjes en rol deze in het uitgerekte spekvet. Smelt 50 g reuzel in een gietijzeren pan en leg hierin de bougnettes naast elkaar met nog wat extra reuzel erboven op. Bak de balletjes in 40 minuten gaar in de oven op middelhoge temperatuur. Keer ze halverwege om. Laat daarna rustig afkoelen. Doe de bougnettes in aardenwerk potten of in gesteriliseerde glazen potten met genoeg reuzel om ze volledig te bedekken. Op deze wijze zijn de balletjes nog lang te bewaren.

Drink bij de bougnettes Albigeoises een rode Fronton of rood uit het naburige Cahors.

foto: Tarn het hart van Occitaniè.

Noot: dit recept vond GKT in het kookboek Cuisine du Terroir,, the lost domain of French cooking dat ik in de jaren tachtig van de vorige eeuw op de kop tikte. Het recept heb ik vertaald en bijgewerkt.

Over frituren.

Over frituren. Meneer Wateetons gaat wederom aan de slag. Deze kookboekschrijver doet dat altijd op geheel eigen wijze. Voor Over Rook assembleerde hij zelf zijn ultieme rookoven, om te fermenteren creëerde hij zijn eigen Over Rot laboratorium en voor de Worstbijbel een stampte hij heuse worstmakerij uit de grond tijdens een workshop in Zunderdorp. Kneden maar dat vlees! Naast schrijver zou je hem een vorser kunnen noemen. De professor Barabas of Willie Wortel van de culinaire experimenten. En dat ook nog met een flinke scheut humor. Trial & error zijn zijn devies en daarbij gaat hij tot het naadje.

foto: een all time favorite: de bamischijf!

Meneer Wateetons vindt frituren de beste kooktechniek op aarde. Nou ja, dat zullen grillchefs over barbecuën zeggen, sauzenkoks over het emulgeren van hun sauzen en pizzaiolo over zijn pizza. Maar Meneer Wateetons stipt één hele belangrijke factor aan van het bereiden van voedsel in hete olie. Het geeft structuur en door vet een filmende smaak. Probeer dat maar eens in water of in je airfryer. Olie kan namelijk veel heter worden dan kokend water en heeft de eigenschap om de smaken van je voedsel niet te absorberen. Frituren is de methode om je gerecht gelijkmatig te laten bruinen en garen. En dan heel snel, zeker vergeleken met de airfryer. Dus die laatste kan na het lezen van dit boek bij het grofvuil of beter nog je lokale apparaten-inleverpunt.

foto: crispy bananenchips.

Over frituren start met je apparatuur en benodigdheden om een goede friteur te worden. De frituurpan, met of zonder deksel. Ooit een snackbar gezien met de deksel op het vet? De techniek: de tien basisregels van goed frituren. Met speciaal voor de “druk druk druk” mens een TL:DR (too long didn’t read) samenvatting. Wat gebeurt er precies tijdens het frituren en wat zijn je succesfactoren? Het inpakken van het voedsel, dat je gaat frituren komt aan bod, van paneren tot tempura. Heel bijzonder vindt Gereons Keuken Thuis de uitleg over je beslag: daarvoor zijn koolzuur en alcohol factoren voor succes en luchtigheid. Maak eens een kopstoot beslag. Of gebruik de sifon. (kidde) Wederom worden al deze tips samengevat in een TL;DR. Tot slot de gezondheidshamvraag.. Meneer Wateetons  loopt alle gezondheidskwesties door. Inderdaad stomen is gezonder, maar frituren vele malen lekkerder. Zullen we het daarop houden?

foto: pasta fritta alla Siracusana.

De recepten in Over frituren zijn verdeeld in Vegan & Vega, vlees & vis en zoete bereidingen. Daarnaast besteedt de schrijver aandacht aan krokantjes en sauzen.  Er kan heel wat plantaardigs in het vet gesmoord worden. Wat te denken van Bugles x Jack Daniels donuts van pompoen? ( of je moet anti alcohol zijn) Daar kan toch geen rechtgeaarde vegan tegen zijn? En wat te denken van frites, gemaakt van aardappel of andere groenten? De kaassoufflee komt voorbij en de bamischijf., maar ook suppli alla Romana en gefrituurde pasta uit Syracuse. In het vlees & vis deel ontbreekt natuurlijk de frikandel niet. Handig in deze tijden van frikandellen-schaarste. De kroket staat fier te prijken en over de grens kijkend Spaanse boquerones, van die kleine gefrituurde visjes, waar je in Spaanse strandtenten je maal mee kunt doen. Voor Gereons Keuken Thuis een lievelingskostje als kind. De Lego mexicano komt aan bod en de ins & outs van fried chicken. Wat een cornucopia aan mogelijkheden biedt het frituurmandje van Meneer Wateetons. Tot slot ZOET met gefrituurde Bounty, donuts en ijs. Dat moet voor echte zoetadepten het paradijs zijn.

Over frituren. Ik las het boek in één ruk uit, dus geen TL;DR nodig. Gereons Keuken Thuis kan  kort zijn: koop een frietpan, haal olie en dit kookboek in huis en ga net als Meneer Wateetons aan de slag. Vet succes ermee! 

foto: cover Over frituren.

Over frituren. Waarom frituren de beste kooktechniek op aarde is. Meneer Wateetons (ISBN 9789464041729) is een uitgave van Fontaine en is te koop voor € 32,00

Meneer Wateetons is foodwriter en schreef meer dan acht boeken, die vaak worden omschreven als zeer compleet, diepgravend en hilarisch. Als zelfstandig werkend kok én gepromoveerde wetenschapper is hij onderzoekend en sceptisch van aard en hij schept er genoegen in culinaire mythes met de grond gelijk te maken. Zijn boeken en andere stukken kenmerken zich door een gedegen wetenschappelijke onderbouwing, een humoristische schrijfstijl en een onverwoestbare can-do-attitude.

Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten