Eindejaarsrally 2025: Champagne voor wijnkenners. De feestwijn bij uitstek. Er worden in Nederland vooral rond 31 december vele flessen van deze nobele wijn ingeslagen voor het proostmoment van 12 uur. Helaas wordt er de volgende ochtend 130.000 liter champagne door de gootsteen gespoeld, omdat na een avond pimpelen deze wijn niet echt iets meer toevoegt aan het eindejaarsgedruis. Dat is jammer, omdat de wijnen uit de Champagnestreek beter verdienen. Er zijn talloze boeken geschreven over deze streek en wijn en toch was er in de ogen van wijnkenner Peter Doomen nog plek voor een diepgravend werk, dat bij GKT op de mat plofte. Dank aan uitgeverij Pelckmans, die GKT eerder verrraste met mooie wijnboeken. Een persoonlijke ontdekkingsreis van de schrijver, vervat in het boek Champagne voor wijnkenners, van zijn eerste kennismaking tot jarenlange relaties met de wijnmakers van deze streek. Doomen fungeert als gids door het landschap, voert je langs de mooie terroirs en vertelt in dit boek over de ambities van de nieuwe generatie champagneproducenten. Champagne is een mooi boek voor wijnkenners, die zich willen verbreden in alle aspecten van deze bruisende wijn. De uitdagingen, waar de wijnmakers voor staan, waardoor je beseft, dat het zonde is om deze wijn door de gootsteen te spoelen op 1 januari. Mooi studiemateriaal voor in het nieuwe jaar 2026. Mijn tip: doe een gek en drink eens een glas Champagne als aperitief met een lekkere kaas (zie hieronder) of op een mooie zomerse dag met zonnig fruit.
Champagne voor wijnkenners. Peter Doomen. (ISBN 9789462348516) is een uitgave van Pelckmans en is te koop voor € 32,00.
foto: Cover Champagne & Kaas.
Een ander boek van deze schrijver gaat over een combinatie, waar je niet snel aan zou denken. Champagne & Kaas, dat is gewijd aan de eindeloze combinaties, die je kunt maken met dit edel vocht en Franse kaas. Peter Doomen en Tom Ieven waagden de stap, die zo’n tien jaar geleden helemaal niet logisch was. Uitgave van Borgerhoff & Lamberigts.
Noot: deze boeken werden mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer
Proeven van FRANKRIJK. Meerdere malen stond GKT in een boekhandel in Béziers met de Franse versie van dit lijvige boek in zijn handen. De grote stapel nog te lezen en dégusteren (kook)boeken in zowel Nederland en Franrkijk weerhield mij het te kopen. Plus tard* was het motto. Proeven van Frankrijk is boek uit de vermaarde serie van François-Régis Gaudry, Frankrijks culinaire allesweter, en zijn vrienden. Deze maître grossiert in het schrijven van culinaire werken, vol trivia en verhalen. Met, wat in Frankrijk gebruikelijk is bij kookboeken, een vette clin d’oeil* Alles komt aan bod, van veerassen tot kazen, het bierlandschap, pots au feu en vermaarde culi’s zoals madame Sand en Alexandre Dumas. Niets uit de zeshoek wordt vergeten in tekst en honderden illustraties. Een Franse cornucopia, likkebaardend lekker.
Proeven van FRANKRIJK is het resultaat van twee jaar onderzoek en schrijven over alles, wat zich binnen de grenzen van Frankrijk bevindt. Het boek is natuurlijk nooit compleet, aldus Gaudry, maar hij heeft getracht uit elk van de zes hoeken de mooiste verhalen, weetjes en recepten te voorschijn te toveren. Augurken, de quintessentie bij Franse charcuterie. De ontdekking in Parijs van de croque monsieur, de Franse culinaire edelen zoals Carème en Brillat-Savarin (overigens ook een kaasje) en patroonheiligen van de franse keukens, koks, bakkers etc.
Chauvinisme? Bien sur! De Franse keuken is immers de beste ter wereld. Daar vindt GKT wel wat inzitten. Door de eeuwen heen was dit land een kruispunt van West naar Oost (of andersom) en van Zuid naar Noord (idem) en vonden vele producten en eettradities hun weg over de dreven en rivieren naar de tafels van de adel en de burger. Parijs kende geen brasseries zonder de Elzasser inwijkelingen. Privé kokkinnen uit de Savoie kookten voor de gegoede burgerij in Parijs en jonge mannen uit de provincie stilden hun trek in de opkomende bistrots en bouillons. GKT kan nu verder gaan uitweiden over alle onderwerpen uit dit boek, maar dat laat ik aan de lezers zelf over.
Proeven van FRANKRIJK is wederom een geslaagd boek en masterpiece van Françcois Régis Gaudry en zijn vrienden en zal de komende jaren heel wat keren worden herlezen en hebruikt als kick off voor mijn culinaire stukjes op GKT. Net als proeven van Italië is dit deel een must voor elke culi of blogger, die op zoek is naar de achtergrond van de Franse cuisine.
Proeven van FRANKRIJK. François Régis Gaudry en vrienden. ( ISBN 9789020975192) is een uitgave van Lannoo en is te koop voor € 59,99.
François-Régis Gaudry is culinair journalist, presentator van Franse kookprogramma’s op radio en televisie en host van de gastronomische podcast On va déguster. Hij woont in Parijs en je vindt hem terug op instagram @frgaudry.
*plus tard = later
*clin d’oeil = knipoog
Noot: dit boek werd mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer
Kerstrally 2025, de laatste loodjes. Gereons Keuken Thuis ziet het als de wvttk* van de kerstrally-blogs van 2025. Van die kerstdingen, die je, vlak voordat het kerstgedruis gaat starten, nog even wilt aanstippen. Velen maken zich erg druk zo richting de kerstdagen. Er moet worden gekookt, alsof je net afgestudeerd bent als SVH meesterkok. Je moet wijnen schenken als een ware sommelier. En dat alles met een fijne grimlach*, juist ook tegen die zwager, die je helemaal niet op bezoek wilt hebben. Fijn toch, die dagen van verbroedering en latente competitie. GKT maakt zich daar in zekere zin ook schuldig aan door veel over Kerst te bloggen. Anyway, de laatste loodjes zijn zwaar en het moge de pret niet drukken. Komend weekend is alles weer voorbij.
foto: Cover Proeven van Frankrijk.
Proeven van Frankrijk. Meerdere malen stond GKT in een boekhandel in Béziers met de Franse versie van dit lijvige boek in zijn handen. De grote stapel nog te lezen en dégusteren boeken weerhield mij het te kopen. Plus tard* was het motto. Proeven van Frankrijk is boek uit de vermaarde serie van François-Régis Gaudry, Frankrijks culinaire allesweter. Deze maître grossiert samen met zijn vrienden in het schrijven van culinaire werken, vol trivia en verhalen. Met, wat in Frankrijk gebruikelijk is bij kookboeken, een vette clin d’oeil* Alles komt aan bod, van veerassen tot kazen, het bierlandschap, pots aux feus en vermaarde culi’s zoals madame Sand en Alexandre Dumas. Niets uit de zeshoek wordt vergeten in tekst en beeld. GKT gaat de komende kerstdagen smullen van dit boek. Recensie volgt in het nieuwe jaar. Een perfect cadeau voor de francofiele thuischef. Uitgave van Lannoo.
foto: De kazen van Wyngaard uit de foodybox van Kroon op het Werk.
Borrelrecept met Wyngaard truffelkaas. Tijdens het jubileumfeest van Kroon op het Werk, toverde één van de jongens van Wyngaard kaas voor Gereons Keuken Thuis een heuse één persoons truffelborrelplank in elkaar. Reuze gezellig om ook met Kerst te doen.
foto: Borrel at SeaSpot.
foto: Viognier/chardonnay blend van Terres2Freres..
RECEPT voor borrelplank van Wyngaard kaas. (plus vlaggetjes) voor 4 personen.
Nodig:
1 Wyngaard kaas truffelsmaak.
100 g Tête de Moine
50 g krokante toastjes
250 g rode druiven
60 ml vijgenchutney
120 g lucques olijven uit Bize Minervois
50 g aardappelchips
60 g (truffel) salami, in elkaar gedraaid als roos.
50 ongebrande noten
100 g dadels gevuld met roomkaas
Bereiding:
Zet een mooie plank klaar. Haal de truffelkaas uit de verpakking en snijd deze in dunne plakjes. Leg ze op de plank in een wieltje. Was de druiven en laat uitlekken. Leg op de plank als trosjes. Schep de vijgenchutney over in een laag kommetje. Maak een roosje van de dun gesneden salami door deze om en om over een glasrand te draperen. (zoek een instructievideo op internet.) vul bakjes met de dadels, chips, olijven en ongebrande noten en zet deze op de plank. Doe het zelfde met de Tête de Moine en een bakje toastjes.
foto: Fleurie van Domaine de la Rizolière.
Serveer de borrelplank met een witte viognier/chardonnay blend van Terre2Freres of een rode Fleurie van domaine de la Rizolière.
foto: Helemaal 2025 zo’n kerstdeoratie.
Opmerkelijke kersthanger. Kerstboomversiering 2025: hang je satisfyer in de boom. Een opmerkelijke, maar ook een vrolijke trend. Helaas heeft GKT geen satisfyer om in de boom te hangen, maar niet getreurd: zo vlak voor kerst vond ik in Heemstede bij de blauwe grootgrutter een aubergine, leuke kerstdecoratie voor de kenner. Hij hangt inmiddels al in de boom te shinen. Zo zie je maar, dat zelfs de supermarkten denken aan satisfaction.
foto: Een banket in het Gallische dorpje.
Gallisch koken met Asterix en Obelix. In Gallië is het de goede gewoonte, om na gedane arbeid of een geslaagd avontuur gezamenlijk de tafel te delen voor een heuse grande bouffe. Lekker smullen van allerlei gerechten in goed gezelschap en heel belangrijk: elkaar verhalen vertellen. Dat zonder gestoord te worden door muziek van een Gallische bard of een aandacht vragende smartphone. Dat is en was zo. In de veertig albums van Asterix komt elke keer deze Gallische gewoonte als hekkensluiter voorbij. GKT koos voor de kerstrally een fijn recept van Gilles Goujon, *** chef uit de Aude.
RECEPT: Salade de pommes de terre à la Bitteroise van oma Lulu. GKT paste de receptuur uit het Franse kookboek, Les 40 banquets d’Astérix wat aan, waar nodig, want niet iedereen heeft tijd om eieren gedurende 40 minuten op precies 62° C. te garen. Hetzelfde geldt voor de adviestemperatuur van het spekschuim uit de kidde.
Nodig:
200 g gerookt spek in blokjes
6 grote aardappelen
6 eieren
2 gele uien
50 g gekonfijte trostomaatjes uit de oven. (noot: Goujon geeft in het kookboek geen recept hiervoor)
bundeltje bosuitjes
balsamico azijn
300 ml room
een scheutje EV olijfolie
zeezout en zwarte peper uit de molen
Voor de mayonaise:
3 eidooiers
2 el citroensap
2 tl Dijon mosterd
200 ml zonnebloemolie
1/2 tl zout (dit laat GKT afwezig)
Bereiding
Bak de blokjes spek uit en laat deze als ze bruin zijn uitlekken op wat papier. Giet het vet uit de pan, voeg de room en spekjes toe en laat het geheel 40 minuten zacht trekken. Haal hierna de spekje eruit en zet apart. Zeef de room en doe deze in een kidde. Voeg twee gaspatronen toe en probeer het roommengsel au bain marie op 62° C te houden. Kook de eieren zoals je bent gewend en laat ze schrikken in koud water. Pel ze hierna voorzichtig, om de eieren heel te houden. Zet de eieren apart. Kook de aardappelen in de schil gaar en laat afkoelen. Snijd de aardappelen in fijne blokjes. Snijd de gele uien in dunne rinegtjes. Hetzelfde doe je met de bosuitjes. Halveer de gekonfijte tomaatjes. Meng alle ingrediënten in een slakom door elkaar. Maak met de eidooiers, mosterd en citroensap een glad mengsel, giet hier straaltje voor straaltje de zonnebloemolie door totdat er een fijne mayonaise ontstaat.
Schep in een diep bord de gemengde salade en schenk hierover wat een klein beetje balsamico en olijfolie. Roer er wat zelf gemaakte mayonaise door en maak af met wat zout en een draai zwarte peper. Leg er een doorgesneden ei op. Spuit op het ei de licht lauwe spekroom uit de kidde en garneer het geheel met wat drooggedepte spekjes.
foto: Cover Spice it up zonder Meuk van Caroline Wimmers.
Zoutarme kerstdagen? Kerstdagen en zout! Een heikel punt in GKT, want in deze tijd hebben grootgrutters de heerlijkste dingen in hun assortiment, die je doen likkebaarden. In de supermarkten ontwaart GKT heerlijke K & K gerechten voor een #easydoesit kerstdiner. Het nadeel van al deze feestelijk bedoelde producten schuilt hem in de gehaltes zout, zoet en (verzadigd) vet. Daar schrik je toch wel van. De Hartstichting adviseert maximaal 6 gram zout per dag. Tel eens de hoeveelheden op van gemiddelde producten uit de supermarkt en je schiet daar tijdens de Kerstdagen ruimschoots overheen. Dat vraagt om creatief te werk te gaan met minder zout. Met het gebruik van bijvoorbeeld de zoutloze Jonnie Boer specerijen, verse kruiden of de mixen van “huismanager”Caroline Wimmers uit haar boek Spice it up zonder meuk.
“Spice it up zonder MEUK is een bijzonder origineel boek, omdat het uitgaat van kruidenmixen, die je zelf thuis maakt. Het voordeel is, dat je de zoutpot kunt laten staan, niet meer afhankelijk bent van non descripte mixen vol additieven in de supermarkt en je geld bespaart. Huismanager Caroline ging ermee aan de slag en het resultaat is een praktisch boekje met 25 kruidenmixrecepten, telkens vergezeld van een recept.” (uit Gereons Mag lente-editie 2024)
foto: Peren in de pot gehakt.
Pearmania. Peren en GKT zijn in de herfst en tijdens de feestdagen onlosmakelijk met elkaar verbonden. In mijn jeugd raapten we peren van de grond onder de bomen en maakten daar perenstroop van. Dat was in de tijd van de Perestrojka (wat waren de tijden toen anders en vol hoop), een woord, dat door mijn vader al snel werd verbasterd tot Perenstroopja. GKT is sedertdien altijd wat met peren blijven doen. Gekookt in Spätlese of met Beaujolais siroop. Voor bij eend, in een Poire Belle Hélène of bij kaas. De laatste jaren fungeren homecooked peren in een potje vooral als kerstkaart voor buren. Een taakje dat GKT tijdens de kerstrally met liefde kwijt.
foto: Een grote Poire belle Hélène in Cap d’Agde.
foto: Cover En finir avec Eddy Bellegueule.
Frans lezen. Dit najaar las GKT een interview met professor Edouard Louis, schrijver en jonge docent Franse taal & literatuur in Parijs en New York. Mijn interesse was gewekt. Wat een leven! Deze schrijver heeft een bewogen jeugd achter de rug in Noord Picardië, een jeugd van armoede en geweld, waaraan hij zich inmiddels heeft ontworsteld. In zijn autobiografische roman En finir avec Eddy Belleguelle, zijn debuut uit 2014, vertelt hij over het verstikkende milieu op het platteland, waar hij opgroeide. Alcoholisme, geweld, homofobie en racisme, waaraan hij door zijn studie wist te ontsnappen. Edouard Louis schrijft veelal hyperpersoonlijke boeken. Geen vrolijke kost, maar wel een boeken, die je een heel ander Frankrijk laten zien dan dat van Emily in Parijs.
foto: Les figues de Meggy!
RECEPT. Een easy does it vijgendessert van Meggy Oostdijck.
Nodig 2 personen:
3 rijpe vijgen
flinke klont roomboter
grote eetlepel goede honing van de imker
Bereiding:
Doe in de steelpan de boter en de honing en verwarm dat, doe de stukjes vijg erbij en laat het 5 a 10 minuutjes rustig sudderen zodat de smaakjes kunnen vermengen. Serveer er een bolletje ijs bij of hangop en doe er wat nootjes of granola over heen. Smakelijk!
Winevibes 2025, de finale. Het jaar zit er weer op bijna, net als de winevibes. Het laatste bericht van 2025: wijnen in foto’s, gedronken en geproefd door GKT.
foto: de kleine ijnkelder van GKT.
Winevibes 2025, de finale.
foto: Cava uit Catalonië, Cabré & Sabaté brut.
foto: Bio blend van Terres 2 Frères, viognier & chardonnay.
foto: Balnquière haute bij de Vignerons de Cessenon.
foto: Specialiteit van bio domaein Castan uit Cazoeuls lès Béziers: Cartagène.
foto: Easy does it Coteaux Varois rosé.
foto: AOP Saint Chinian Puech du Viala rood.
foto: Bio rood van domaine Catsan, Coteaux d”Enserune.
foto: Wit uit Tournus, een aanrader, de wijnen van de Vignerons de Mancey.
foto: Rode blend uit Saint Guilhem le Désert.foto: De showstopper SAAM chenin blanc of in mooi Afrikaander: droë steen.
In 2026 komen de winevibes fotoblogs niet terug in deze vorm. Hoe dan wel? Daar gaat GKT over nadenken tijdens de Kerstdagen.
Gereons Mag, de kersteditie 2025. De lichtjes van de kerstboom voor het Paleis op de Dam branden. De stad is in kerstsfeer. Gastblogger Lizet Kruyff dook voor de #kerstrally 2025 de keuken van paleis het Loo in en deed een opmerkelijke trouvaille. Gereons Mag, de kersteditie verkende voor de decembermaand nog andere leuke en feestelijke zaken. Een recept van Bas van Montfrans mag niet ontbreken. En…. nu we toch vegan bezig zijn, is er het kookboek Vegan Gastronomie voor alle vegan girls & boys. Lekker plantaardig shinen tijdens de feestdagen. Een volle beker vin chaud van Valérie Castan erbij in de keuken. GKT ging aan de slag met twee easy does it apéro recepten voor Griekse tarama en kastanjevelouté. In Orléans kocht ik bij Duralex gekleurde onverwoestbare glazen. Nieuw wild in de keuken. Gereons Keuken Thuis vindt dit nieuwe en wilde, in bredere zin, wel een leuke trend voor 2026. Uitwerking volgt. Peter Doomen, wijnkenner gaat met je op reis door het wel en wee van de Champagne, een must voor wijnkenners. Een boterrecept van Janneke Vreugdenhil voor bij warme baguette of zelfgebakken brood. Wildrecept uit het Brabantse land. Vooruitkijken naar 2026 met een tentoonstelling in De Mesdag Collectie. Tot slot lekker luieren na al het feestgedruis van december met een hangmat of -stoel van de specialisten van de hangmat nl. Het worden weer warme kerstdagen op en voor GKT.
foto: Fruitcocktail in een potje.
Kerst in het paleis. Lizet Kruyff is geen onbekende gast op GKT. Al vele malen verschenen er van haar schrijvershand leuke verhalen op mijn blog. Of het nu gaat om Mozart, Jeroen Bosch, kersenpitten of dronken tomaten. Lizet pluist alle boeken, archieven en bibliotheken uit om een mooi culinair historisch verhaal te vinden. Maar… haar grote passie ligt bij de Oranjes. Onlangs verscheen haar feestelijke boek over de studietijd van prinses Juliana. Vandaag steekt Lizet als aftrap van de kerstrally op GKT de kerstboomkaarsjes bij de jonge prinses Wilhelmina aan. Lees meer.
foto: Halve kreeft met catsup royale.
RECEPT: Catsup royale
Nodig:
1 kg tomaten
300 g witte uien, grof gehakt
2 rijpe gele perziken, geschild en in stukjes
10 g Maldon zout
200 ml water
5 g Colmans mosterdpoeder
3 g gemberpoeder
1 g kaneel
2 kruidnagels
2 mespunten geraspte nootmuskaat
15 zwarte peperkorrels
40 g donkere rietsuiker
30 à 40 ml ciderazijn
2 ½ tl aardappelzetmeel
schone potjes of flesjes
Bereiding:
Doe tomaat, ui en perzik in een pan, voeg zout, specerijen en water toe. Roer goed door en breng het aan de kook. Laat het geheel 45 to 60 minuten gaar koken. Wrijf door een zeef. Bewaar de overgebleven pulp voor een soep. Voeg suiker en azijn toe, laat het geheel in een pan zonder deksel anderhalf uur inkoken. Voeg met wat water losgeroerd aardappelzetmeel toe en laat al kokend tot yoghurt dikte inkoken. Vul de schone potjes of flesjes met catsup royale en bewaar deze in de ijskast. Lees meer.
Een taart voor de prinses. Behalve de heerlijke recepten is het smullen van al het speurwerk, dat is verricht voor het schrijven van dit boek. Dat is aan Lizet Kruyff wel toevertrouwd. GKT las regelmatig op haar socials, dat ze wederom een trouvaille had. Waarover kon Lizet toen nog niet zeggen. Nu kun je het allemaal lezen, al dan niet onder het genot van een stukje taart of nog mooier koude kreeft met catsupsaus. Wat een werk is er in dit mooie boek gestoken. Een taart voor de prinses is een echte pageturner! Uitgave van Sauberhaus.
foto: Cover Vegan Gastronomie.
Vegan Gastronomie. De restaurants Bloempot in Lille en Nieuwe Winkel in NIjmegen hadden er al patent op, maar voor de leek thuis is er nog steeds een grote kloof tussen de dagelijkse vegan kookmodus en echte gastronomische benadering van de vegan keuken. Sebastian Copien, Hansie Heckmair en Andreas Leib sloegen de handen ineen en schreven Vegan Gastronomie, een boek, waarmee ze je op pad nemen door alle aspecten van vegan fine dining. Van keukengerei via productkennis, vaardigheden tot bordopmaak. In veelal niet te moeilijke recepten. Dus stralen met Kerst op vegan wijze kan er inzitten voor de thuiskok. De schrijvers delen hun beste trucs uit tientallen jaren ervaring. Leuk is, dat je bij elk recept een QR code vindt met een instructievideo. Dus vegan girls and plantbased boys, hopperdepop richting je boekhandel, om met Kerst plantaardig te shinen. Vegan Gastronomie is een uitgave van Sterck & De Vreese.
foto: Cartagène van domaine Castan.
Vin chaud à la Cartagène. Het bevriende wijndomein Castan, bio wijnmakers uit Cazouls lès Béziers maken naast rood, wit en rosé ook een specialiteit. In hun chais vind je een heuse solera, een trapsgewijze stapel wijnvaten, die ook bij de bereiding van o.a. sherry worden gebruikt. Met verschillende jaargangen versterkte wijn wordt bij Castian Cartagène gemaakt. Deze winter ontwikkelde Valérie speciaal recept voor vin chaud.
Nodig:
steranijs
2 kaneelstokjes
een stukje gember
sinaasappelschil, goed geboend
kruidnagels
1 glas Cartagène
fles rode Marselan bio van domaine Castan.
beaucoup d’amour*
Bereiding:
Voeg alle ingrediënten bij elkaar in een diepe pan en verwarm het geheel langzaam. Niet laten koken! Schenk in kerstbekers. Deze vin chaud est une vraie potion magique pour Noël*.
foto: Vegan boerenkoolcurry van Bas.
Bas van Montfrans plaatste op Facebook een verrassende twist op een oer-Hollandse klassieker: boerenkoolcurry met kokosmelk en kikkererwten, geserveerd met witte rijst. Romig, kruidig, voedzaam én 100% plantaardig. Ideaal voor een balansdag na alle kerstdiners.
Boerenkool Curry met Kokosmelk. Een vrolijk vegan gerecht voor koude decemberdagen.
Nodig:
300 g boerenkool gesneden
1 blik kikkererwten uitgelekt
400 ml kokosmelk
1 ui fijngesnipperd
2 tenen knoflook fijngehakt
2 cm gember geraspt
1 rode paprika, in blokjes
2 tomaten of 1 blik tomatenblokjes
• 2 el currypasta of kerriepoeder
1 el olie (kokos- of zonnebloemolie)
1 tl komijnpoeder
½ tl kurkuma
zout en peper naar smaak
Optioneel: koriander en limoenpartjes
250 g witte rijst (basmati of pandan)
Bereiding:
Bas geeft twee bereidingswijzen:
Curry in een klassieke pan. Verhit olie in een grote pan en fruit ui, knoflook en gember.Voeg currypasta, komijn en kurkuma toe en bak kort mee. Voeg paprika en tomaten toe, laat 5 minuten pruttelen. Roer de kokosmelk erdoor en breng aan de kook. Voeg boerenkool en kikkererwten toe, laat 15–20 minuten zachtjes sudderen. Breng op smaak met zout, peper en eventueel limoen.
Curry in de Crockpot Express. Zet de crockpot op Sauté-stand en fruit ui, knoflook, gember en specerijen. Voeg paprika, tomaten, kokosmelk, kikkererwten en boerenkool toe. Kies stand Pressure Cook – 10 minuten. Laat de druk vanzelf ontsnappen voor een romige saus. Easy does it!
Rijst: Spoel de rijst onder koud water tot het helder is. Kook in ruim gezouten water of volgens verpakking (ca. 10–12 minuten). Afgieten en warm houden. Schep de curry over de rijst of serveer ernaast.
foto: Kastanjevelouté uit Régal.
Recept voor kastanjevelouté. De Franse streek Ardèche is het epicentrum van de kastanjeteelt. Een mooi natuurproduct, dat vele toepassingen kent. Sucré ou salé in het Frans. Maak met kerst eens de Monte Bianchini uit mijn kook- en leesboek Gereons Keuken Thuis of probeer onderstaande wintersoep.
Nodig:
500 g kastanjes uit een pot
1 winterwortel in blikjes gesneden
2 stengels bleekselderij
1 grote ui
1 teentje knoflook
2 gedroogde laurierblaadjes
200 ml room
klontje boter
zout en peper
4 takjes peterselie of kervel
Bereiding:
Pel en snipper de grote ui, schil de twee bleekselderij stengels en snijd deze in plakjes. Schil de wortelen en snijd deze in blokjes. Verwarm de boter in een grote pan en fruit de ui, bleekselderij en wortel kort aan. Voeg de kastanjes, gehakte knoflookteen en laurier toe. Verwarm alles gedurende 4 minuten. Voeg naar smaak zout en peper toe. Giet 1 liter water in de pan om de kastanjes en groente onder te zetten. Breng aan de kook en laat het geheel een half uur sudderen op laag vuur. Haal hierna de laurierbladeren uit de pan en pureer het geheel met een staafmixer. Voeg de room roe en maak eventueel af met wat peper en zout. Serveer deze soep direct met een kleine takje kervel of krulpeterselie.
foto: homemade tarama voor de kerst apéro.
Recept voor je kerstapéro: tarama maison. Geïnspireerd door het tijdschrift Régal, dat deze kerst een mooie tijd voorspelt voor deze Griekse viskuitdip. GKT maakte een homemade versie. Makkelijk en smakelijk.
Nodig:
50 g gerookte kabeljauw-eitjes of botarga, gedroogde harder.
100 g Griekse yoghurt 10%
50 g wit broodkruim
sap van 1 limoen, naar smaak
2 tenen knoflook geperst
wat melk
peper & zout naar smaak
blini’s en zalmeitjes ter garnering
Bereiding:
Week het broodkruim in wat melk en knijp uit. Haal, indien nodig het vel van de eitjes of botarga af en snijd in blokjes. Meng het brood en de eitjes door elkaar, voeg de yoghurt, een kneep limoensap en de knoflook toe en mix het geheel tot een gladde substantie. Maak op smaak met wat peper en desgewenst zout. Proef de tarama en voeg voor de frisheid eventueel nog wat limoensap toe. Serveer de tarama maison op een blini met ter garnering wat roze zalmeitjes.
DURALEX in Orléans. Een bijzonder product uit de stad Orléans, dat al zo’n tachtig jaar de tafels van velen siert. Onverwoestbaar glas volgens een bepaald procedée en sinds kort weer très branché*, want Made in France. Onlangs zag GKT in het programma Capital van M6 de transformatie, die deze fabriek doormaakte. Het ging slecht met Duralex, totdat de werknemers eigenaar werden en uit hun midden een nieuw management kunnen kiezen. Een heus participatiemodel, met plek voor nieuwe verkoopmethoden. Zoals de onlangs geopende flagshipstore, waar de medewerkers zelf hun waar verkopen. Speciaal voor de gelegenheid is er een set klassieke picardieglazen in vele kleuren te koop. Dat liet GKT zich niet twee keer zeggen. Mocht je in de buurt zijn van Orléans, schuif dan eens aan in de rij deze bijzondere experience.
foto: cover Champagne voor wijnkenners.
Champagne. De feestwijn bij uitstek. Zeker aan het einde van het jaar. Er zijn talloze boeken geschreven over deze streek en wijn en toch was er in de ogen van wijnkenner Peter Doomen nog plek voor een diepgravend werk, dat onlangs bij GKT op de mat plofte. Een persoonlijke ontdekkingsreis van de schrijver vervat in het boek Champagne voor wijnkenners, van zijn eerste kennismaking tot jarenlange relaties met de wijnmakers van deze streek. Doomen fungeert als gids door het landschap, voert je langs de mooie terroirs en vertelt in dit boek over de ambities van de nieuwe generatie champagneproducenten. Champagne is een mooi boek voor wijnkenners, die zich willen verbreden in alle aspecten van deze bruisende wijn. Mooi studiemateriaal voor in het nieuwe jaar. GKT komt erop terug in 2026. Champagne voor wijnkenners is een uitgave van Pelckmans.
Boter van Janneke. Een boterham met tevredenheid. Een kerstrecept geïnspireerd door Janneke Vreugdenhil. Zij stuurde GKT zo’n 5 jaar geleden ( tijdens de Covid lockdown) een easy does it boterrecept. Boter maken is een leuke bezigheid tijdens de kerstrally. Om smakelijke boter te maken, moet je die room eerst laten fermenteren. Dat is niet moeilijk. Je roert er een beetje karnemelk door en laat hem 24 uur staan bij kamertemperatuur. Daarna koel je de room nog een tijdje, zodat het botervet kan uitharden. En vervolgens klop je er met een elektrische mixer binnen 10 minuten boter van. Het vocht dat je overhoudt is trouwens weer gewoon karnemelk, namelijk aangezuurde melk waar het botervet uit verdwenen is. Niet weggooien dus, maar opdrinken of gebruiken in bijvoorbeeld een sodabrood. En dan…. Dan heb je zelf een kerstbrood brood gebakken en zelf boter gemaakt. Beter kan Kerstmis niet beginnen. Een boterham met tevredenheid.
Huisgemaakte boter, RECEPT voor ongeveer 175 g boter.
Nodig:
500 ml slagroom
2 el karnemelk
fleur de sel of zeezoutvlokken (of fijn zeezout)
Additieven à la Parisienne, zoals lavendel, geconfijte schillen van citrus, piment d’Espelette, garnaaltjes, dragon of wat gehakte knoflook.
Bereiding:
Schenk de slagroom in een diepvriesdoosje of in een glazen of aardewerken schaaltje en roer de karnemelk erdoor. Sluit af met een deksel of met vershoudfolie en laat de room 24 uur fermenteren bij kamertemperatuur. Zet de gefermenteerde slagroom vervolgens minimaal 4 uur in de koelkast om goed koud te worden. Schenk de room in een kom en klop 5 tot 10 minuten met een elektrische mixer op de hoogste stand, net zo lang tot de boter zich van de karnemelk scheidt. Schenk de boter door een zeef en vang daarbij de karnemelk op. Pak alle stukjes boter die zich in de zeef bevinden bij elkaar tot één klont. Vul een grote kom met koud water en dompel de klont erin onder. Kneed de boter net zo lang tot er geen karnemelk meer uit komt. Ververs het water zo nodig 1 of 2 keer. (Dit ‘wassen’ doe je om te zorgen dat er geen melkbestanddelen meer in de boter zitten. Hoe zuiverder de boter, hoe minder snel hij ranzig wordt.) Je hebt schone, pure boter die, in de ijskast, een paar weken houdbaar is. Voor gezouten boter kneed u er simpelweg een snuf zout door. Of maak er een feestelijke boter à la Parisienne van. Warm stokbrood erbij en smeren maar.
INTERMEZZO: MIchael Bublé.
Video: Crooner Michael Bublé.
foto: Cover van De Nieuwe Wild Keuken.
WILD in de keuken. Een nieuwe benadering, om met afgeschoten wild om te gaan. Gereons Keuken Thuis vroeg zich ruim tien jaar geleden al in een blog af, wat er zou gebeuren met al het hertenvlees, dat werd afgeschoten in de duinen. Het antwoord was niets! Eigenlijk te gek voor woorden, dat je dieren bejaagd en ze dan niet opeet. Ik schreef in 2016: “Afschieten is de nieuwe remedie.. Wat een gemiste kans en zonde van de kogels. Het intrigeert me mateloos wat er gaat gebeuren met het vlees van de afgeschoten gezonde dieren. Ik mag toch aannemen dat het ter consumptie wordt aangeboden en niet naar een destructiebedrijf wordt gebracht.”#nowaste Gelukkig zijn ze bij wildhandel De Predetariër een andere mening toegedaan en schreven een kookboek. De Nieuwe Wild keuken, waarin wildbeheer en lekker eten prima samen gaan. Een boek vol verhalen over wildbeheer en 125 recepten, Van ree-roti en loempia’s van wild zwijn tot rendang van hert en de beroemde reerug tataki, om eens te proberen tijdens de Kerstdagen. GKT gaat er mee aan de slag tijdens de wilde weken. Uitgave van De Predetariër.
foto: Jo van Gogh-Bonger door Isaac Israëls.
Vooruitkijken naar nieuwe tentoonstelling Mesdag Collectie. In De Mesdag Collectie is volgend voorjaar de tentoonstelling Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh. te zien. De tentoonstelling toont schilderijen van Isaac Israëls (1865-1934) waarin bekende Van Gogh-schilderijen op de achtergrond figureren. In de tentoonstelling staat de bijzondere band centraal die Israëls had met Jo van Gogh-Bonger (1862-1925), schoonzus van Vincent van Gogh. Israëls en Van Gogh-Bonger onderhielden tussen 1895 en 1897 een innige vriendschap en vanaf 1914 waren zij dierbare vrienden. Tussen 1915 en 1920 schilderde Israëls minstens zeventien voorstellingen waarin werken van Van Gogh prominent in het interieur aanwezig zijn. Hij noemde dat zelf met humor ‘Vincenten’. Voor deze doeken leende Van Gogh-Bonger hem meerdere topstukken uit de nalatenschap, onder meer Zonnebloemen, De slaapkamer en Het Gele Huis (De straat).
De tentoonstelling Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh brengt tien van Israëls’ schilderijen met Van Goghs in de achtergrond samen, uit Nederlandse musea en uit particuliere collecties. Deze worden getoond in de context van de portretten, die Israëls van Van Gogh-Bonger maakte, zijn brieven aan haar en Van Gogh-Bongers dagboek, die hun bijzondere relatie tot uitdrukking brengen. Vanaf 20 februari 2026 te zien bij De Mesdag Collectie in Den Haag.
foto: Brabants landschap in de winter.
RECEPT: Brabants reestoofpotje.
Een stoofpot van het ree. Deze wordt gemaakt van een uitgebeende en in blokjes gesneden reebout. (Vraag dit aan je poelier, als je de reebout niet zelf achter in je keuken hebt afgehangen) Homemade perenstroop is één van de geheime ingrediënten. We drinken er een Caves de Mancey Passetoutgrain bij. Dat is in tegenstelling tot andere Bourgogne wijnen, een blend, namelijk van de pinot noir- en gamay druif.
Nodig:
1 kg uitgebeend en in blokjes gesneden reevlees
1 grote witte ui
1 middelgrote winterpeen
1 teen knoflook
250 gram witte champignons
3 sneetjes peperkoek
Ongeveer een halve liter rode wijn
perenstroop
Bereiding:
De ui en de wortel in ringen snijden, de champignons grof snijden, de knoflook persen. De wijn op een middel laag vuur warm laten worden. De reeblokjes aanbraden in boter, aan het eind bestuiven met een beetje bloem en door elkaar roeren tot ook de bloem bruin is. Ondertussen de uien, wortel en knoflook op een laag vuur ongeveer 8 minuten laten stoven tot de uien glazig zijn. Het vlees en de groenten in de rode wijn doen, het vlees moet onder staan. Ongeveer twee uur laten pruttelen, let op dat het vlees niet uit elkaar valt.
De champignons voorzichtig aanbakken, niet te lang. Het laatste kwartier, twee/ drie sneetjes peperkoek mee laten sudderen en afhankelijk van de smaak appel of perenstroop toevoegen. Als laatste de champignons 5 minuutjes mee laten sudderen.
foto: Daar is de foodybox van Kroon.
De foodybox Kerst 2025. Precies op tijd voor de kerstrally stond de foodybox van Kroon op het Werk voor de deur bij GKT. Met een aantal leuke producten, zoals de speciality kazen van Wijngaard kaas, met leuke borrelplanksuggesties, een natuurlijke chocopasta van De Pindakaaswinkel en een maaltijdbox met bio Thaise soeprecept van Ekomenu. Minder enthousiast was GKT over de Becel met roomboter, want dat vindt GKT echt een paradoxaal product. Ook de XXL nutrition extra proteïne havermoutmix kon mij niet bekoren, want met 11 gram suiker en 5 gram verzadigde vetten per 100 gram schiet dit toch wel zijn doel voorbij. Niet zo healthy dus. De kaasdips van Kaaza Nova daarentegen vindt GKT wel gezellig. De Boer’nyoghurt van de Zuivelhoeve en Melbatoast van Van der Meulen behoeven geen nadere introductie. Tot slot: lekkere honing van Melvita kan nooit kwaad in je Griekse yoghurt. Gereons Keuken Thuis gaat er wat moois van maken.
video: Son et Lumière op de kathedraal van Orléans, Val de Loire.
foto: een vrolijke hangstoel van Tropilex.
Vooruitkijken naar 2026! In de hangmat. Relaxen met een goed gevoel, dat doe je in een hangstoel of hangmat van Tropilex , die in Nederland verkrijgbaar zijn bij dehangmat.nl, het adres om online je hangmat te kopen. Gereons Keuken Thuis hing eens in het voorjaar een hangmat op, om zo de naderende lente en zomer te vieren met de in Zuid Amerika, met liefde gemaakte hangstoel Belize. Fair tradeproducten, van mooie duurzame stoffen. Handgeweven met een stang van puur Scandinavisch hout. Hangmatten en hangstoelen om een stukje tropisch paradijs te creëren op je stadsbalkon of hangend aan de boom. Of op de Occitaanse tropézienne. Luieren maar na alle het feestgedruis van december!
foto: Napoleon taart.
RECEPT: Millefeuille Napoléon
Napoleon taart. GKT heeft het al enkele keren over het boek Het plezier van echt goed koken van Alice Zaslavsky gehad. GKT wil je dit recept voor een feestelijke mille feuille niet onthouden.
Nodig:
1 rol bladerdeeg van 375 g in delen geknipt
500 ml slagroom
100 g mascarpone
2 bakjes van ongeveer 150 g kant en klare caramel of caramel beurre salé de Bretagne uit een pot.
1 tl vanille pasta of essence
snuf sel de Guérande vlokken
geroosterd amandel schilfer
poedersuiker
Bereiding:
Verwarm de oven voor op 200 °C. Bekleed één of twee bakplaten met bakpapier en zet een of twee bakplaten als reserve opzij. Leg de uitgerolde plakken bladerdeel op de bakplaten, zonder dat ze elkaar overlappen. Prik met een vork gaatjes in het deeg. Leg een vel bakpapier en dek het bladerdeeg af met een bakplaat. Het bladerdeeg zal willen rijzen maar wordt hierdoor gehinderd en blijft plat.
Bak het bladerdeeg in het midden van de oven gedurende 30 minuten Haal de bovenste bakplaat en papier weg, Keer het bladerdeeg om en bak nog gedurende 10 minuten of tot je ziet, dat het helemaal goudbruin is gebakken. Haal het bladerdeeg uit de oven en laat het helemaal afkoelen.
Klop ondertussen de slagroom en mascarpone tot zachte pieken. Voeg hierna de caramel salé, vanillepasta en zout toe en klopt tot het mengsel stijf is. Snijd met een kartelmes zorgvuldig de randjes van het afgekoelde bladerdeeg af en snijd het bladerdeeg in drie gelijke stukken. Leg een stuk bladerdeeg op een platte schaal en schep hier iets minder dan de helft van de banketbakkersroom op. dek af met een tweede plak bladerdeeg en herhaal de laag banketbakkersroom end dek deze opnieuw af met bladerdeeg… Bewaar een beetje room voor een toplaagje. Rooster de amandelschilfers, laat afkoelen. Bestrijk het bovenste laag met wat banketbakkersroom en strooi hierover gelijkmatig de amandel bestrooi het geheel met poedersuiker. Zet de taart hierna minimaal een nacht in de ijskast.
foto: Jingle bells drum in Valras.
Gereons Keuken Thuis wenst iedereen mooie en warme Kerstdagen.
*beaucoup d’amour = veel liefde.
*très branché = heel hip
Noot: De kersteditie 2025 van Gereons Mag werd mede mogelijk gemaakt door Bas van Montfrans, Domaine Castan, De Mesdag Collectie, Lizet Kruyff, Hidde den Brabander, uitgeverij Sauberhaus, Duralex, Régal Magazine, Goodcook, Pelckmans, Sterck & De Vreese, dehangmatnl, Tropilex, Kroon op het Werk, Wijngaard Kaas, Kaaza Nova, Van der Meulen, De Zuivelhoeve, Ekomenu, Alice Zaslavsky, De Predetariër, Orléans Val de Loire tourisme en gereonskeukenthuis-archief. Alle producten, boeken en andere zaken werden mij als samples gestuurd door de uitgeverijen, pr bureaus en producenten De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer
Kerst in het paleis. Lizet Kruyff is geen onbekende gast op GKT. Al vele malen verschenen er van haar schrijvershand leuke verhalen op mijn blog. Of het nu gaat om Mozart, Jeroen Bosch, kersenpitten of dronken tomaten. Lizet pluist alle boeken, archieven en bibliotheken uit om een mooi culinair historisch verhaal te vinden. Maar…, haar grote passie ligt bij de Oranjes. Onlangs verscheen het feestelijke boek over de studietijd van prinses Juliana. Vandaag steekt Lizet als aftrap van de kerstrally op GKT de kerstboomkaarsjes bij de jonge prinses Wilhelmina aan.
foto: de kerstboom ten paleize.
Feest tijdens de tienerjaren van koningin Wilhelmina. Ik noem die wel eens ‘limonadefeestjes’. De tijd van blindemannetje spelen net de hofhouding rond de kerst is wel voorbij. Speciaal voor de prinses komen er feestjes met leeftijdsgenootjes.
Ik doe al jaren onderzoek naar het culinaire reilen en zeilen aan het hof, en op dit moment ligt de focus weer op de Belle Epoque . Ofschoon haar inhuldiging moet wachten op haar 18de verjaardag, gaat het natuurlijk om het dagelijkse leven van koningin-regentes Emma en koningin Wilhelmina. Hoe ontvouwt zich dat ná het overlijden van koning Willem III? Ik heb beeld zo langzamerhand, en heel veel details en leuke weetjes. Het onderzoek zet ik nog even voort de komende tijd, dan maak ik een selectie voor het onderhanden boek.
Bijzonder vind ik de manier waarop Wilhelmina de feestdagen viert met haar leeftijdsgenootjes. Bij verjaarsfeestjes, Pasen en Kerst hebben de genodigden keus uit orangeade, frambozenlimonade, orgeade, citroenlimonade. Soms komt daar nog warme chocolademelk bij.
In de loop der tijd worden de bijgeleverde hapjes interessanter. Af en toe hoor je de stem van het koninginnetje: ‘het vlees voor de sandwiches moet dún gesneden zijn’. Ze leert haar wensen kenbaar te maken. Zó wil ze het graag. Het mag allemaal wat eleganter en verfijnder, dan voorheen, voor de jongedame en haar gasten.
Wanneer ze 17 is heeft ze met de kerst een zaal vol vriendjes en vriendinnetjes uitgenodigd. Voor het gezelschap wordt ananasijs, tutti-frutti-ijs en heel deftig sorbet de poires besteld en sandwiches met kalfsvlees en ossentong. Natuurlijk zijn er biscuits, wafeltjes, oublies, en kleine taartjes. Het is eigenlijk ieder jaar een variatie op hetzelfde thema. Soms is het aardbeienijs, en soms is het gewoon tutti-frutti met biscuits. Soms krijgen de gasten frou frou, fondants en chocoladeflikjes aangereikt, een andere keer zijn dat droge geleitjes (vruchtenkoekjes).
De hofkoks doen dagelijks hun best om de jonge koningin aan een breed scala van gerechten te laten wennen. Sommigen vallen niet zo in de smaak. Zo’n eendagsbloem is de Coupe Jacques, zo gewaardeerd door Joop ter Heul en haar vriendinnen. Taart, pudding, ijs, doet het meestal wel goed. Allengs worden de nagerechten wat meer volwassen: dame blanche au kirsch, bombe Prinz Pückler, mousse à l’ orange (soms glacé), aardbeiengelei met champagne, charlotte Siberiènne, geflambeerde perziken of mousse au chocolat.
foto: voorheen tutti frutti of macedoine de fruits.
Maar we moeten het eigenlijk even over tutti frutti hebben. Het is een term, die in de loop der tijd op andere inhoud geplakt wordt. Wij kennen het wellicht nog vooral als gedroogde vruchten die geweekt werden en dan als nagerecht met vanillevla geserveerd, bij voorkeur een beetje lauwwarm. In de 19de eeuw kan het ook iets heel anders betekenen, zoals gekonfijte vruchtjes die zijn fijngehakt, zoals ze door het cassata-ijs gaan, of door de chipolatapudding. Er is ook tutti-frutti-limonade te koop. Gezien de context blijkt het eveneens de benaming voor wat later ‘macedoine des fruits’ wordt genoemd, en wat nu in glas of blik als fruit cocktail door het leven gaat. Van Italiaans naar Frans naar Amerikaans, zoals je dat nu ook nog in blik kunt krijgen. Uitsluitsel daarover vind ik in het Kook- en Huishoudboek, waar het recept voor een Bombe Tutti-Frutti te vinden is op pagina 1153. Bekleed de binnenwanden van een bombe-vorm met een laagje aardbeienijs en vul de nog overige ruimte met marasquinijs, waardoor wat macédoine van vruchten gemengd is.
foto: Tutti frutti bombe uit het Kook- en huishoudboek, Wie beschikt er nog over zo’n vorm?
Die term macedoinevan vruchten zie je eind 19de eeuw ook op het koninklijke menu verschijnen. En in de krant als onderdeel van het diner dat de koninginnen aangeboden krijgen in Middelburg in 1994, Daarvoor is wel een keukenbrigade aangerukt van een chic restaurant uit Amsterdam, Zomerdijk Bussink.
foto: Nieuws van de Dag, 23 augustus 1894 Bezoek HHKKHH aan Zeeland, op het menu ook Macedoine au Kirsch
Het eenvoudigst is het om kant-en-klare vruchtencocktail aan te schaffen, je kunt er nog wat gehalveerde pitloze blauwe druiven aan toevoegen voor wat meer kleur. Dan schenk je er op basis van het vruchtensap uit blik of pot gelatine bij. Verdeel de vruchten over coupes en schenk er de gelatine over. Rustig laten opstijven. Desgewenst garneren met slagroom waardoor je een eetlepel marasquin roert. En wat voor feestelijks je verder wenst: wafeltje, eetbare kerstdecoratie, amandelflinters of ander strooisel.
foto: detail van macedoine des fruits in gelei.
Wil je het ouderwets doen en plantaardig, dan doe je het volgens het recept in Elle : lees hier het recept.
Dank aan Lizet Kruyff voor deze royale aftrap van de #kerstrally 2025.
Soep uit de Béarn. Geen garbure…. De Béarn is één van de voormalige streken, waaruit het huidige département Pyrenées Atlantiques is voortgekomen. Een streek met een totaal ander karakter dan het meer westelijk gelegen Baskische gedeelte. De hoofdstad van de Béarn is Pau, voormalige residentie van Hendrik IV, koning van Navarra en later van Frankrijk. Als je deze stad bezoekt, tref je een fenomenaal uitzicht op de toppen van de Pyreneeën, een erfenis uit de tweede helft van de negentiende eeuw, toen veel Engelsen hier neerstreken vanwege de schone berglucht. De Bëarnais spreken, anders dan hun provinciegenoten geen Baskisch, maar hun eigen Gascoonse variant van het Occitaans, dat je ook in de stad Bayonne aantreft. De streek heeft vanwege zijn historie en ligging een geheel eigen karakter.
foto: Stevige koolsoep met kikkererwten.
Bergen en groene dalen wisselen elkaar af. Er zijn grote verschillen tussen de gebergtebewoners, veelal werkzaam in de landbouw en veehouderij. Het zwarte varken speelt hierin een grote hoofdrol en in hoger gelegen gedeelten weiden de herders hun schapen voor de kaas. Er wordt witte wijn geproduceerd op de steile hellingen van de bergen. Witte Jurançon. Daarnaast is de Béarn bekend vanwege de industrie van ambachtelijke producten in de dalen. Hier vind je van oudsher de industriearbeiders, wekend in de productie van bijvoorbeeld baretten, die een typisch product van de Béarn zijn. (Wat zou Emily uit Parijs denken, als zij wist dat ze een echte herderspet draagt?) Er wordt sinds de jaren 50 van de vorige eeuw gas gewonnen in de vlakte aan de voet van de Pyreneeën.
foto: De funiculaire in Pau
De Béarnais hebben één ding gemeen met elkaar. Ze houden van stevige kost. Ham en schapenkaas uit de bergen, eenden- en ganzenvet, poule au pot, bonen en varkensvlees. Glas stevige rode wijn erbij. Het verklaart de zogenaamde Franse paradox. Het houdt je lekker warm. Garbure, de kool en bonensoep met eend en varken is het emblematische gerecht van deze streek. Het laatste beetje van deze soep hap je op met in een rest rode wijn gedrenkte snee brood. Helaas is de Béarnaise saus geen lokaal gerecht. Dat is een 19-eeuwse uitvinding uit Ile de France. Lees het recept voor deze saus hier.
video: Sudderen maar.
RECEPT voor vega koolsoep met kikkererwten. GKT ging aan de slag met een vega versie van stevige koolsoep. Ook in de Midi merk je, dat de seizoenen veranderen. Op woensdag biedt een jonge vrouw haar groentes aan op het abdijplein in het dorp. Het is herfst dus verschijnen er pompoenen, koolsoorten en knollen. Een prima basis voor een stevige soep.
Nodig:
½ groene kool
1 pot kikkererwten uitgelekt
1 meiraap in blokjes gesneden
½ courgette in blokjes gesneden
3 tenen knoflook, fijngehakt
1 ui
bouquet garni van tijm, rozemarijn en laurier
1 grote aardappel in blokjes
1 wortel in blokjes
Peper en zout naar smaak. GKT liet dit achterwege vanwege het zoutarme karakter.
1,5 l groentebouillon
rode wijn en oud brood
Bereiding:
Fruit de ui en knoflook in een ovenbestendige pan met wat olie totdat ze licht bruin zijn. Voeg beetje bij beetje de wortel, meiraap, courgette en aardappel toe. Bak kort mee. Zet de oven op een lage stand, bijvoorbeeld 100 graden. Voeg de warme groentebouillon toe, het bouquet garni, de uitgelekte kikkererwten en in reepjes gesneden groene kool. Breng aan de kook en zet de pan gedurende 45 minuten de warme oven. Roer de soep tussentijds door. Drenk een aantal sneden oud brood in een restje stevige rode wijn en leg deze in een soepbord. Maak de vega koolsoep op smaak met peper en zout en schep deze in de borden. Serveer direct.
Tip: voor de pit snijdt GKT er nog wat, in Spanje gekochte piquillos, groene pepertjes in ringetjes doorheen.
foto: De aloë vera bloeit als voorbode van de lente.
Winter in de Languedoc. Als GKT de berichten mag geloven beleeft Nederland een zonnige nawinter. GKT ziet op foto’s blauwe luchten en zon. Een fenomeen, dat in de Languedoc normaliter de standaard is, maar dit jaar node ontbrak. Waarschijnlijk ben ik verwend geraakt de eerste twee droge en te warme winters hier. Met stof op de wegen, zon en temperaturen boven de 20 graden in februari. Twee winters van droogte. Maar niet getreurd en heel fijn voor de boeren: deze winter werden we getrakteerd op behoorlijk wat regen. De beken stroomden vol, de rivieren traden buiten hun oevers en als de tramontane na twee dagen net de boel had drooggeblazen, begon het een week lang van voor af aan. In het Frans worden zulke buien episodes méditerranéannes genoemd, wanneer het warme vocht van de Middellandse Zee botst tegen de koude bergen. De buien waren ook wel nodig gezien de twee droge jaren ervoor. Want de wijnbouw in deze streek is een grootverbruiker van water. Naast overlast levert het ook spectaculaire plaatjes op van wilde rivieren en hagelwit besneeuwde Pyreneeèn. De lente laat nog wat op zich wachten, maar zo gauw de regen ophield en de zon zich aandiende ging GKT op pad, de bergen in, om de boel te aanschouwen. De Gorges d’Héric met watervallen, de snel stromende Orb bij Cessenon of de nog kolkende zee van de storm bij Cap d’Agde. Een voordeel van de regenval is dat het lijkt alsof Persephone ontwaakt en verfrist door een koele douche haar mooiste kleed aantrekt. Overal popelen de bloemen en het groen, om hun lentedracht te laten zien. En dat gaat snel nu de zon de bodem verwamt. Het wordt lente.
Winter in de Languedoc. Een fotoblog……
foto: De besneeuwde Canigou vanuit Rivesaltes.video: de bron van de Cesse in Ferrals les Montagnes.foto: het stille Carcassonne in de Aude.foto: Op een koude zaterdag brandt de kachel bij een vriend in de bergen.foto: De Orb bij Cessenon.video: De zeevlakte vlakbij Gruissan.foto: Hopperdepop de bergen in. Gorges d’Héric.video: Kathedraal van Narbonne met orgelmuziek.foto: Iemand is zijn boot vergeten…..foto: Roquebrun in spiegelbeeld.video: Waterloop bij de krachtcentrale in de Orb.foto: bloeiende amandel in Minerve.foto: De rivier bij Roquebrun.foto: Seiche op zondagmorgen in Saint Chinian.video: De Kaap van Agde na de storm.foto: Iris als lentebode.
Winter in de Languedoc, met een recept uit Bonen! van Joke Boon voor warme cassoulet.
foto: Cassoulet van Joke.
Cassoulet met kievietsbonen. uit het boek Bonen!
Nodig:
200 g kievitsbonen of andere witte bonensoort, 6 tot 12 uur geweekt in koud water.
2 laurierblaadjes
plantaardige olie
2 uien gesnipperd
2 teentjes knoflook gehakt
300 g dunne speklapjes
1 klein blikje tomatenpuree
1 tomaat fijngesneden
3 takjes tijm
250 ml witte wijn of groentebouillon
100 g gerookt ontbijtspek in plakjes
250 g varkensbraadworst, 2 à 3 stuks
65 g gr4of paneermeel
25 g boter in blokjes
3 el gehakte peterselie
zout en versgemalen peper
Bereiding:
Breng de bonen aan de kook met het weekwater en de laurierblaadjes. Laat ze in 45-60 minuten gaar koken. Controleer door er een te proeven. Kook zo nodig langer. Verwarm de oven voor op 160 graden. Verhit een scheut olie in een koekenpan en fruit daarin de ui en knoflook gedurende 5 minuten. Snijd de speklapjes in dobbelstenen en kruid deze met zout en peper. Doe de blokjes bij de uien en bak ze al omscheppend een paar minuten mee tot het vlees begint te kleuren. Voeg de tomatenpuree toe en bak even mee, zodat de puree kan ontzuren. Voeg de fijngesneden tomaat, de takjes tijm en 150 ml van de wijn of groentebouillon toe en laat 10 minuten zachtjes pruttelen.
Verhit in een andere koekenpan een scheut olie. Snijd het gerookte ontbijtspek in stukjes en de worsten in plakken. Bak het spek en de worst in circa 6-8 minuten bruin. Laat nu de bonen uitlekken, maar houd de laurierblaadjes bij de bonen. Neem een ovenschaal of braadpan. Doe eerst de helft van de bonen erin, dan de helft van het vlees tomatenmengsel en de helft van het spek- en worstmengsel Bestrooi met de helft van het paneermeel en giet de resterende wijn of groentebouillon erbij. Herhaal deze laagjes maar voeg geen wijn meer toe. Leg wat klontjes boter op het laagje paneermeel en schuif de ovenschotel in het midden van de warme oven. Laat 1 1/2 à 2 uur stoven Schep tussendoor één of twee keer het geroosterde korstje door de bonen. Of zeven of acht keer! Serveer de cassoulet in diepe borden bestrooi met gehakte peterselie.
Culinair leesvoer in januari. Het nieuwe jaar trapt GKT af met twee heel verschillende en bijzondere boeken. Een culithriller van smaakprofessor Peter Klosse en een canon van 500 jaar kookboeken in Nederland, samengesteld door Jonah Freud en Garrelt Verhoeven.
Jaloersmakende wijn. De nieuwe culithriller van smaakprofessor Peter Klosse. Het boek begint op Spitsbergen in de winterkou. Daar ligt in het donker en tussen de hongerige ijsberen in het diepe permafrost een kluis met alle zaden van de wereld, een reusachtig bezit. Het trekt de aandacht van ene Victor, die in opdracht iets te zoeken heeft op Spitsbergen. We zakken af, zuidwaarts, naar voor GKT bekender terrein. De wijngaarden van de Bitterois. Philippe Charpentier maakt benijde wijnen op natuurlijke wijze, zonder pesticiden en andere chemische middelen. Zijn wijn is jaloersmakend. Dit wekt wrevel op bij de directeur van chemie-multinational Cropinova. Tijdens een belangrijke wijnproeverij in Béziers wordt bekend dat Philippe bewusteloos en bloedend is aangetroffen in zijn wijngaard. De idylle van chateau La Vieille Tour hangt aan een draadje. Rond dit thema ontwikkelen de lijnen van het verhaal, dat Klosse baseerde op waargebeurde feiten zich razendsnel, van de Languedoc vis New York tot Hawaii. Waar ligt de jaloezie richting de wijnen van Philippe en welke belangen zijn er voor zijn ex, zijn neef of Cropinova? Peter Klosse neemt je mee in deze thriller op een inspirerende reis door caves, keukens en wijngaarden. Een spannend boek voor iedereen , die van wijn houdt en voor GKT bijzonder door de zo bekende omgeving. De rest van het verhaal leest GKT binnenkort uit in de Languedoc.
Peter Klosse is eigenaar van Hotel De Echoput in Apeldoorn en oprichter van de Academie voor Gastronomie. Klosse benadert de begrippen smaak en proeven op een wetenschappelijke manier. Hij publiceerde meerdere boeken en ontwikkelde het moderne smaakdenken dat inmiddels overal wordt toegepast. De chefs Theus de Kok en Peter Paul van den Breemen werken al jaren voor De Echoput en zijn wildkenners pur sang.
Jaloersmakende wijn, Peter Klosse. (ISBN 9789081496155) is een uitgave van Academie voor Gastronomie en is te koop voor € 22,50
Het Kookboek van Nederland. Een culinair canon door Jonah Freud en Garrelt Verhoeven. Deze twee schrijvers doken in vijf eeuwen kookboekgeschiedenis. Hoe kookte en kookt Nederland? Waar vroeger alleen welgestelde Nederlanders zich kookboeken konden veroorloven, zie je tegenwoordig in elke moderne keuken wel een rijtje op de afzuigkap staan. Met briefjes ertussen en vlekken of smetteloos. Kookboeken zijn in de 21e eeuw een identiteitsbepalend iets geworden. Zeker voor foodies. En het aanbod is schier onuitputtelijk. Dat was in voorgaande eeuwen anders. Freud en Verhoeven hebben getracht met 100 kookboeken en recepten eruit een beeld te schetsen van de evolutie van het kookboek in Nederland. Startpunt is 1514 met het oudste kookboek van de Lage Landen. Een notabel boecxken van cokeryen, een vertaling van de geschriften van Bartolemeo Sacchi. De bedoeling van dit boek was om mensen te leren gerechten op de juiste tijd in het kerkelijk jaar te serveren met op de Bijbel geïnspireerde recepten. Dat luisterde heel nauw. Bij deze episode serveren de schrijvers ghecloven nonnen, een eiergerecht uit de 16e eeuw. Via een plattelandskookboek belanden we bij De verstandighe kock, een kookboek uit de Republiek, een tijd van overvloed in de Nederlandse keuken. Het recept voor olipodrigo is hierbij een mooie illustratie.
De Franse keuken doet zijn intrede en kookboeken richten zich tot de koks en keukenmeiden. Er verschijnen in de opvolgende eeuwen heel wat keukenmeiden- en kookmeestersboeken voor het personeel downstairs op buitenplaatsen, met namen als De volmaakte Hollandsche keukenmeid. In de 19e eeuw krijgt deze keukenmeid een naam zoals Aaltje. Zij is een voorbeeld hoe het heurt aan tafel. GKT maakt nu een stap naar het onderwijs, met het receptenboek van de Haagsche Kookschool. Huisvrouwen in de dop leerden hoe thuis te koken en het gezin een gezonde maaltijd voor te zetten. In de 20e eeuw gaat het rap, meer en meer verschrijnen er kookboeken voor thuisgebruik. Zelfs een heus oorlogskookboek aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, om er het beste van te maken. Na de oorlog publiceert Margriet een eigen kookboek voor nieuwe tijden en zo evolueert het kookboek verder. Wina Born doet een duit in het zakje. Smaken uit nieuwe buitenlandse keukens doen hun intrede. Er is het Avenue kookboek en op TV verschijnen koks zoals Joop Braakhekke en Cas Spijkers. Tegenwoordig zijn dat de Jamie Olivers en Yvette van Bovens. Commerciëler en de tuttigheid is ervan af. Zij dragen bij aan het eerder genoemde fenomeen van kookboeken als lifestyle statement. En zo kan GKT nog wel even doorgaan over dit lijvige monnikenwerk, dat Jonah Freud en Garrelt Verhoeven hebben samengesteld. Enerzijds een mooie bloemlezing, anderzijds met leuke recepten. Een must have voor elke foodie. Met Het Kookboek van Nederland heeft GKT weer een mooi naslagwerk in zijn kookboekenhoek.
Het Kookboek van Nederland, onze keuken van 1500 tot nu. Jonah Freud & Garrelt Verhoeven. (ISBN 9789401492508) is een uitgave van Lannoo en is te koop voor € 39,99
Noot: deze boeken werden mij als recensie-exemplaar gestuurd door de uitgeverij. De bespreking hier is mijn eigen mening. Lees ook de disclaimer
foto: de eerste zon van 2025 op het strand van Zandvoort.
2025 kickstart. Het nieuwe jaar is bijna een week oud. GKT maakt nooit goede voornemens, omdat die toch na een paar dagen sneuvelen. En gezien de leefregels vanwege hartfalen hoef ik ook geen feestkilo’s weg te werken. Laat dat nu een voordeel van het nadeel zijn. Dus geen extra sportdieet, dry january of andere voornemens. Waarom dan een 2025 kickstart? Eind 2024 heb ik besloten te stoppen met Gereons Eatery & Winery als bedrijf. Dat betekent, dat Ik stop met het geven van wijnproeverijen, het hosten van kookworkshops en andere activiteiten. GKT gaat in 2025 zijn vleugels uitslaan. Met wat weet ik nog niet, dat blijft nog even een verrassing, ook voor mijzelf. Stilzitten ga ik in ieder geval niet, want op eet- en drink gebied, kunst- en cultuurzaken of andere leuke dingen, die op het pad van GKT komen, valt nog genoeg te beleven en te beschrijven. Gereons Eatery & Winery mag dan uit de lucht zijn, op mijn blog blijf ik konde doen van hetgeen GKT dagelijks tegenkomt. Te beginnen dit jaar met culinair leesvoer, een groene editie van Gereons Mag in februari, een boekje met Brabants eten, de wijntour krijgt een nieuw thema en nog te beleven Occitaanse avonturen. Tot slot wordt dee pagina van Anatole Circonflexe afgestoft. Voorlopig genoeg voor een 2025 kickstart lijkt mij.
foto: beer Bruneau ging op de eerste dag van het jaar al voortvarend aan de slag.
RECEPT:cromesquis au Chaource. Kaasballetjes met kaas uit de Aube.
Nodig:
450 g/ 500 g kaas uit Chaource
1 kleine appel
3 middelgrote eieren
80 g fijn paneermeel
80 g fijngemalen sesamzaadjes
50 g boter
5 cl marc de Champagne
80 g gezeefde bloem
pan met hete frituurolie
Bereiding:
Snijd de korst van de Chaource en prak met een vork de kaas fijn in een kom. Snijd de appel in dunne plakjes, verhit de boter en bak de appelschijfjes kort aan. Flambeer de gebruinde appel met de marc de Champagne. Doe de kaas en appels in een keukenmachine en draai het geheel tot een niet te fijne massa. Laat de massa afkoelen in de ijskast. Draai er hierna balletjes van. Pak 4 diepe borden en vul deze met de eieren, de bloem, paneermeel en fijne sesamzaadjes. Kluts de de eieren met een vork. Wentel de balletjes door de gezeefde bloem, daarna door het geklutste ei en als laatste door het sesampoeder. Zet even apart. Haal vlak voor het frituren de balletjes nogmaals door het ei en daarna door het paneermeel. Verhit de frituurolie tot 180 graden en bak de cromesquis in 2 à 3 minuten bruin. Laat uitlekken op papier en serveer direct met een salade en uiencompote.
foto: cromesquis au Chaource in Troyes.
Reacties laden....
Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie
De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.