Alles voor de doe-het-zelver in de keuken

 foto: Ambachtelijk Culinair

Ik sta al een aantal dagen in de doe-het-zelver modus, grapte ik op Facebook. Ik had daags ervoor een batch tomatensaus gemaakt, een kilo of wat peren in de pot gehakt met riesling en was nog van plan een ciabatta te bakken en likeur te maken. Immers alles wat je zelf maakt smaakt beter. En meer nog: het geeft je voldoening!
Zouten, drogen roken, karnen, bakken en stoken. Alles voor de doe-het-zelver in de keuken. Met een dikke streep onder doe het en keuken. Dat is de ondertitel van het boek Ambachtelijk Culinair van Tim Hayward. En gelijk heeft deze culinaire schrijver, uitgever en radiomaker. We zijn aan het vergeten hoe we dingen moeten doen in de bereiding van voedsel. En als je het dan zelf gaat doen, geeft het voldoening en levert het kennis op. Daar gaat dit boek over.
Tim Hayward wil de kennis delen met de lezer. Niet alleen mooie recepten. Nee juist de wijze van het produceren van voedsel. En betrek zo jong mogelijk je kinderen erbij. Dan leren zij ook hele waardevolle dingen in de keuken. Ook klungelen, daar is de schrijver voorstander van, lekker prutsen in de tuin met een rookoven van kartonnen dozen. Of snel met diepvrieszakken wat bacon pekelen.
Dit is niet tegen dovemansoren gezegd in Gereons Keuken Thuis. Ik rookte al eens zalmforel op mijn Amsterdamse balkonnetje, maakte terrines in mijn kleine keukentje en liet likeuren in potten trekken in de berging. Mijn buren zouden eens moeten weten. Het geeft me dat instant padvinders gevoel. En dat straalt dit boek ook uit.
Ambachtelijk Culinair neemt de lezer aan de hand, geeft uitleg over wegen en meten, vertelt de verschillende achtergronden van culinaire technieken. Dat doet de schrijver heel uitvoerig en het boek leest als een trein.
Achtereenvolgens behandelt Tim Hayward het zouten van vlees en vis, zowel nat als droog. Hij geeft een recept voor guanciale, het kinnebakspek voor de carbonara.
Hij doet zijn verhaal over inleggen en inmaken. wat te denken van zure haring. Hij gaat in op het koud en warm roken. Bakken en fermentatie, waarbij hij uitleg geeft over de hogere broodkunde. Taarten en hoe Brits pasteien passeren de revue. Conserveren. ik ga zeker zijn easy confit de canard eens maken. En dan helemaal in Gereons Keuken al fresco’s straatje: Buiten Koken. En dat is niet alleen barbecueën.Ten slotte komen vleesbewerking, doe-het-zelf fast food en zuivel aan bod.
Al met al heel wat nieuwe dingen om mee aan de slag te gaan. Ik krijg het nog druk. Buiten en binnen, wanneer de dagen korter worden. Weet niet waar ik mee moet beginnen, maar dat zal zich wel gaan ontwikkelen. Ik vind dit boek een aanwinst. Het bezorgt je ook dat “scheikundedoos gevoel” uit je jeugd.   Niet per se om de recepten, maar om de kennis die wordt gedeeld. Dat maakt het Ambachtelijk Culinair een boek dat je moet hebben. Je leert er wat van en het is prettig geschreven. En het is leuk om te doen. Ik heb besloten mezelf voortaan geen foodie meer te noemen, maar aspirant doe-het zelver in mijn keuken.

Ambachtelijk Culinair, alles voor de doe-het-zelver in de keuken(ISBN 9789045206462) is een mooi verzorgde uitgave van Karakter Uitgevers, www.karakteruitgevers.nl en is te koop voor € 29,95.

Makreel met mosterd op de barbecue

foto: Trawlerkade in IJmuiden
 

IJmuiden de Trawlerkade. Ik blijf het altijd een fascinerend landschap vinden, als je dat zo mag noemen.  Een kade met alleen visbedrijven en trawlers. Deze schepen brengen vanaf de Noordzee hun vangsten binnen. Stoer en zwaar werk. Ik herinner nog steeds mijn eerste keer op de visafslag tijdens een schoolreisje naar IJmuiden. Ik was 10 jaar en je mocht zomaar grote vissen optillen. Op de pier  vissen particulieren. Deze mannen vangen met hun hengels makrelen en wijting. Deze vissen zullen wel thuis in de pan verdwijnen denk ik dan. In Nederland eten we niet zoveel gegrilde makreel. terwijl deze wat vette vis een heerlijk barbecue gerecht is. Vandaag een receptje voor geroosterde makreel met mosterd en Provençaalse kruiden.
De wijn die we erbij drinken is de Muscadet prestige van Domaine Guindon. Deze witte knisperende wijn uit West Frankrijk vormt een mooi tegenwicht voor de makreel.

Nodig 4 personen:

4 schoongemaakte makrelen
2 el Dijon mosterd
2 el Provençaalse kruiden
paneermeel
olijfolie
peper en zout
gehakte peterselie

Bereiding:

Was de makrelen en dep ze droog. Wrijf de makrelen van binnen in met peper en zout. Smeer de vissen in met mosterd en bestrooi met Provençaalse kruiden. Voeg wat paneermeel toe. Besprenkel de vis met wat olijfolie en leg op hete grill plaat of barbecue. Rooster de makrelen in 7 minuten per kant. Draai regelmatig om.Serveer de makrelen met een drup olijf olie en wat peterselie.

Salade Cauchoise, met aardappels en selderij.

 foto: Honfleur aan de Seinemonding
 

De Seine meandert door dit lieflijke landschap. De rivier zoekt zijn weg naar het Kanaal. Dwars door het land van Caux, krijt, in Normandië. Glooiende weilanden vol koeien met hun kenmerkende bril rond de ogen. Zij leveren de melk en de room voor de Normandische kazen en crème fraîche. Appelboomgaarden met bomen vol rode appels. Voor de cider en calvados. En de kust met zijn krijtrotsen en standen vol zeevruchten die voor het oprapen liggen. La pêche à pied. De mooie vakwerkhuizen. Een goede vriendin van mij baat een kookschool uit in zo’n juweeltje. Je kunt zeggen dat deze streek een apart plekje in Gereons Keuken Thuis heeft. Uit le pays de Caux komen ook lekkere zomeraardappeltjes en bleekselderij Voor in een zomerse salade. En voor bij een gegrilde regenboogforel. Zou dat de invloed van het afgelopen weekend nog zijn? We eten eten ten slotte nog steeds al fresco. Drink een droge Normandische cider bij.

Nodig 4 personen:

1 kg krieltjes
4 stengels bleekselderij
2 el ciderzaijn
peper en zout
200 g ham in blokjes
1 beker crème fraîche
1 el citroen sap
2 el Dijon mosterd
bieslook

Bereiding:

Boen de krieltjes schoon en breng ze aan de kook in een pan met water en zout. Laat de aardappeltjes ongeveer 15 minuten koken. Prik of ze gaar zijn. Laat de krieltjes afkoelen. Snijd ze in helften.
Maak de selderij stengels schoon en snijd ze in dunne reepjes. meng de hamblokjes, selderij en aardappeltjes door elkaar. Voeg de ciderazijn en gemalen peper toe en roer goed door. Maak van de crème fraîche, citroensap en mosterd een gladde saus en meng deze door de salade. Voeg eventueel nog wat extra peper en zout toe. Garneer de salade met gehakte bieslook.

Jambon persillé, mijn makkelijke versie

 foto: Cluny, abdijstad

Overal, bij elke slager en traiteur, zie je ze in de Bourgogne. Als torentje, vierkantje, rond, groot en klein. De aspics met ham, die jambon persillé heten. Deze terrines worden gemaakt van achterham in blokjes/plakjes, peterselie in een gelatine van witte wijn. Echt een traditioneel voorgerecht, dat wordt geserveerd met kleine augurkjes, cornichons in het Frans.

Bij mijn wijnproeverijen thuis in Amsterdam maak ik vaak voor m’n gasten een eigen variant, met alle ingrediënten van de jambon persillé. In plaats van een aspic maakte ik dan rolletjes met de ham. Deze rolletjes vergezellen  dan een witte wijn uit de Mâconnais zoals de witte Mâcon Uchizy van Raphael Salet. Een mooie wijn, die al vaak in de prijzen is gevallen. Als je er deze zomer toch langskomt over de A6 op weg naar de Midi, is dit het adres: Domaine Salet, Rte. de Chardonnay 71700 Uchizy Tel. 00 33 (0) 385405045.

Nodig:

6 plakken dikke ham

bosje peterselie fijngehakt

8 augurkjes in kleine blokjes

1 el mosterd uit Dijon

4 el crème fraîche

scheutje witte wijn

zwarte peper

cocktailprikkers

Bereiding:

Meng in een kommetje de crème frache, peterselie, augurkjes, mosterd en de witte wijn tot een gladde substantie. Voeg wat zwarte peper toe. Let op met de wijn, dat het mengsel niet te vochtig is. Leg op een plank een plak ham en besmeer deze met dit mengsel leg er een plak ham op. Dit geheel rol je strak op eventueel met behulp van wat plasticfolie. Zet vast met wat cocktailprikkers. Herhaal dit met de andere plakken ham. zet weg in de koeling.

Snijd de randjes af en snijd de hamrolletjes in dunne plakjes. serveer ze op een grote schaal.

Zomer al fresco, keftedes in tomatensaus

Het is weer voorbij die mooie zomer, zong Gerard Cox in de jaren zeventig. Ja dat kan ik me herinneren! (hierna is dit onderwerp gesloten) Het lied beschreef een lange zomer die begon in mei. En waar geen einde aan leek te komen. Het beschrijft het zomerse gevoel, dat ik nu heb na een weekje strand in Gereons Sea Spot, een gezellig foodbloggersevent in de paradijselijke tuin van Marleen van Es http://etenuitdevolkstuin.nl/ Zij organiseerde een avond tussen haar groenten onder de zwoele zomerhemel. En vandaag als klap op de vuurpijl, en route, door de zomerse stad met mijn vriendin Antoinette Coops, de kookdiva uit Verona. http://www.italiaanskokenmetantoinette.nl/ We hebben de markt afgestruind, Levantijns geluncht en gesnoept bij patisserie Kuyt. Alles onder een stralende zon boven een zomers Amsterdam. Die zomer is nog lang niet voorbij. Dat weet ik zeker.

Als toegift een zomers Grieks gerecht, dat ik meenam naar de tuin van Marleen. Het was heet in mijn keuken. Ik laat de plastische beschrijving van mijn fysieke status tijdens het bereiden van dit gerecht maar achterwege. (Ik kan me zo aanmelden bij de Speedoclub Amsterdam) Dadelijk word ik gecensureerd op de sociale media.

Erbij drinken we een frisse Spaanse rosé uit de Rioja, gemaakt van de garnacha druif.

Nodig voor een flinke pan vol:

500 g half om half gehakt
500 g runder- of lamsgehakt
1 ei
paneermeel naar keuze
2 tl oregano gedroogd
4 tenen knoflook geperst
peper en zout
2 tl kaneel
olijfolie

De saus:

1 pakje passato
1 blik tomaten stukjes
1 rode ui
1 teen knoflook
2 tl paprikapoeder
1/2 courgette in blokjes
1/2 paprika in blokjes
olie
1 glas stevige rode wijn
gehakte peterselie
1 takje rozemarijn

peper en zout evt. extra kaneel.

Bereiding:

Meng de twee soorten gehakt goed door met alle ingrediënten. Draai er balletjes van. Verhit olie in een pan en bak ze rondom bruin.

Snipper de ui, snijd de courgette in dobbelsteentjes, snijd de paprika fijn. Verhit de olie in een pan en laat de ui even zweten voeg de groente toe, de fijngehakte knoflook, wat paprikapoeder en de rozemarijn. Laat het geheel even bakken en blus af met de rode wijn. Voeg de tomaten passato toe en de blokjes tomaat.

Verwarm de saus goed en voeg de balletjes toe. Laat het geheel 45 minuten pruttelen. Maak daarna op smaak met peper en zout en voeg gehakte peterselie toe.
Eventueel kun je ook nog wat kaneel en oregano toevoegen.

Kaló Orexí

Al fresco, gegrilde sardines van oesters en uien.

 foto: dank aan oesters en uien!

Het regent vandaag oesters en uien. Is dat wel een uitdrukking? Nee natuurlijk niet. Het is de titel van de mooie blog van Christien, die ons vanuit het Zeeuwse land verwent met heerlijke recepten. http://oesters-en-uien.blogspot.nl/  De zee, de Scheldes, tuinieren, kruiden kweken en vers. Al deze woorden zijn van toepassing op deze dame. Zij weet op haar blog het warme Zeeuwse leven te brengen. Voor mijn actie Gereons Keuken al fresco zond ze een recept in voor gegrilde sardines. Laat ik daar nu dol op zijn. Bij dit mooie gerecht drink ik dan ook graag een koude Muscadet prestige van Domaine Guindon uit Ancénis. Nu moet de regen even stoppen dan kan ik aan de slag al fresco.

Gegrilde sardines met geblakerde citroen & Spaanse peper

 
Christien zegt over dit recept: 
 
Thuis hebben we de barbecue opgestookt. Voor het onderstaande recept hadden we alles in huis. Ik was zelf heel benieuwd hoe gegrilde citroen en Spaanse peper* zou smaken. Ik kan nu verzekeren: erg lekker!! De citroen en de Spaanse peper lijken iets zoeter door het grillen. De Spaanse peper heeft nog wel zijn pit maar de vlokjes peper waren goed te eten zonder het gevoel in brand te komen te staan.”
 

Voor 4 personen:

12 sardines
2 citroenen
1 rode Spaanse peper
1 el fijngesneden peterselie
1 grote teen knoflook
1 sjalot/lente-ui
zout
50 ml olijfolie

Snij 1 1/2 citroen in plakken. Leg de plakken citroen, de halve overgebleven citroen en de peper op de hete bbq. Rooster ze totdat ze licht zijn geblakerd. Pers de plakjes citroen uit en verwijder van de peper het vel en de pitjes. Snij de peper, knoflook en sjalot/ui in kleine stukjes. Snij de peterselie fijn. Meng het citroensap met de olijfolie en klop alles even goed door elkaar. Voeg dan peper, peterselie, knoflook en ui toe. Maak op smaak met zout. Bestrooi de schoongemaakte sardines met zout en sprenkel er een beetje olijfolie over. Rooster ze in een paar minuten gaar. Dien de sardines op en druppel wat saus over de sardines en om de sardines heen.

 

PS inspiratie voor dit heerlijke visgerecht haalde de schrijfster van www.foodrepublic.com 

 

Le temps des tomates, tomatensalade met chorizo en serranoham.

 foto: le temps de tomates

Nodig 4 personen:

1 kg grote tomaten

1 bosje peterselie

1 groene paprika

1 chorizo picante

2 rode uien

2 tenen knoflook gehakt

3 sneden oud brood zonder korst in blokjes

olijfolie

rode wijnazijn

peper en zout

8 plakken serranoham

Bereiding:

Was en snijd de tomaten in grove stukken. Was de groene paprika en snijd deze in dunne reepjes. Hak de knoflook fijn. Snijd de rode uien in ringen. Hak de peterselie grof. Meng alles met wat olijfolie en rode wijnazijn in een kom door elkaar. Leg de serranoham op bakpapier in de oven. Laat op 180 graden knapperig worden. Controleer tussendoor of de ham niet verbrandt. Verhit wat olie in een pan en bak hierin de plakjes chorizo knapperig. Schep de chorizo op wat keuken papier. Giet het overtollige vet af. Bewaar wat bakvet om de blokjes brood kort in aan te bakken. Meng de gebakken chorizo door de salade. Verdeel de tomatensalade over vier borden. Voeg eventueel nog wat zout en peper toe. Garneer met de gedroogde serranoham en de croutons.

 

De easy Vegeterranean.

 foto: cover De easy Vegeterranean

 
 

Gereons Keuken Thuis verzorgt al jaren kookworkshops overal in Nederland. Het valt me vaak op dat binnen de menu’s en workshops vegetariërs er bekaaid vanaf komen. Zeker als van te voren niet bekend, is, dat een gast geen vlees eet. Er moet dan worden geïmproviseerd. Het resultaat is dan matig te noemen. Obligate courgette, kaas en noten. Eventueel wat tomaat. Dat is jammer, zeker in een tijd, waarin steeds mensen ervoor kiezen wat minder vlees te eten. En er genoeg nieuwe granen en groentes zijn te ontdekken.

Maar er is meer. Inspiratie uit het mooie kookboek De easy Vegeterranean. Geschreven door Albert Musacchio en Malu Simões. Het easy zusje van het in 2008 verschenen werk The Vegeterranean. Albert en Malu runnen een guesthouse in de Umbrische heuvels. County House Montali, gelegen bij het Trasimeense meer. Het bijzondere aan hun 9 kamers tellende resort is dat de gasten geen vlees geserveerd krijgen. Alles is vegetarisch en wordt tot in de puntjes verzorgd. Dat resulteerde in hun eerste boek The Vegeterranean (2008). Voor de leek een mooi, maar niet praktisch boek. Een uitdaging werd geboren.. De gerechten van Malu en Alberto moesten geschikt worden gemaakt voor de kok, die na een drukke werkdag iets lekkers op tafel wil zetten. In de zomer van 2013 schreven zij De easy Vegeterranean, terwijl de keukenbrigade de schouders eronder zette om de gasten te blijven verwennen.
Het boek gunt ons een kijkje in het leven van County house Montali. Het bevat mooie foto’s van mensen, die bevlogen met vegetarisch koken bezig zijn. het vertelt het verhaal over service, over het personeel, het eten, de tradities en Italië. Het voorwoord en enkele bijdragen in de Nederlandse versie zijn geschreven door Antoinette Hertsenberg. Als gast raakte zij betoverd door de keuken van Malu en Alberto. Dat wilde ze thuis ook kunnen maken.
Want oogstrelend zijn de gerechten in dit kind van dit Italiaans Braziliaanse koppel. Dapper om juist in Italië een fusion keuken te ontwikkelen en dan ook nog zonder vlees. Antipasti zoals suppli di riso, rijstkroketjes of een sinaasappel gazpacho. Er wordt gebroken met de traditie. Dit zijn nieuwe gerechten. bij de primi vind je een klassiekers als risotto met radicchio of de Toscaanse ribollita. Ook de caldo verde ontbreekt niet. Verder gaat het met de hoofdgerechten zoals knoedels, canederli van de tante van Alberto. of een kaastaart. Alle recepten stralen je tegemoet door de prachtige fotografie. Ik zit hier op deze zomerse zondag ochtend te watertanden. En dan de desserts, daarvoor moet je in Brazilie zijn. De Portugezen brachten de mooiste pasteis mee naar dit land. De quindim, Portugese flan of tapioca al vino. Wat een plaatjes.
Ik ben op slag verliefd. (woorden uit de mond van een verstokte carnivoor) Verleid door de gerechten uit dit mooie kookboek. De easy Vegeterranean laat zien dat je ook zonder vlees met mooie producten spectaculaire gerechten kunt maken. Geschikt voor elke dag of in Gereons Keuken al fresco. Ik ben een keukenterm rijker “vegeterraan koken”. Het zou verplicht studiemateriaal moeten zijn voor iedereen, die kook workshops ontwikkelt en geeft. Fatto bene, bem acabado Malu en Alberto!
De easy Vegeterranean (ISBN 9789045205052) is een uitgave van Karakter Uitgevers en kost € 24,95.
Meer kook- en ook andere boeken vind je op www.karakteruitgevers.nl

Easy Friday, tomatensaus

foto: de tomatensaus

Morgen begint de zomer. Tomaten zijn dan te kust en te keur te koop. Van de gewone Hollandse tomaat, coeur de boeuf tot de San Marzano. Deze van oorsprong Midden Amerikaanse vrucht is gewoon niet meer weg te denken uit het culinair repertoire. In deze tijd van het jaar kan ik er niet genoeg van kopen. Op de Ten Katemarkt aan het eidne van de dag of bij de grootgrutter in de aanbieding. Tomaten voor een snelle salade Caprese met basilicum van mijn eigen balkon.  Of een salade van wilde tomaten met ansjovis en kappertjes. Tomaten voor een gazpacho, koel met wat amandel erin. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Vandaag mijn recept voor een tomatensaus in potten. Een saus die je in de herfst zal doen denken aan de voorbije zomer. Saus als basis voor je pasta, in de lasagne of bij mijn keftedakia.  Bij een tomatensaus is een rode wijn zoals een Barbera d’ Asti een mooie keuze, omdat de zuurtjes in deze jonge wijn mooi matchen met het zuurtje van de tomaten.

Nodig:

Schone potten

2,5 kg tomaten

4 tenen knoflook

2 rode paprika’s

2 rode uien

paar takken basilicum

2 el suiker

2 tl gedroogde oregano

250 ml rode wijn

olijfolie

2 tl paprikapoeder

peper en zout

Bereiding:

Steriliseer de potten in kokend water of in de oven op 150 graden. zet ze omgekeerd op een schone theedoek. Snipper de ui, hak de knoflook in stukjes. Was de paprika en snijd in stukken. Snijd de tomaten in parten. Verhit in een grote pan wat olijfolie. Fruit hierin de ui en de knoflook. Voeg hierna wat paprika poeder toe. Fruit even mee. Voeg de paprika toe en bak kort aan. Doe daarna de tomaten erbij  en de rode wijn en laat smoren. Voeg de oregano, basilicum, de suiker toe. Laat het geheel sudderen tot alle ingrediënten zacht zijn. Indien de saus te dun is kun je hem iets in laten koken op laag vuur. Haal de pan van het vuur en pureer de saus met de staafmixer. Breng de saus op smaak met zout en peper.

Vul de schone potten met de saus tot aan de rand. Sluit de potten en keer eenmaal om. Zet de potten in een pan met kokend water. (1 cm onder rand van de pot) en laat zachtjes een kwartier koken. de saus is daarna een jaar houdbaar.

Soep, soepfabriek, SoepBoek.

 foto: de cover van het SOEPBOEK

We kenden al de kleinste soepfabriek van Michel Jansen. Ambachtelijke soep van het Groningse land.   Potjes vol soep in allerlei smaken. Maar nu gaat Michel Jansen global! Samen met Irma Puma (tekst) en Anne Reinke (fotografie) kwam het kookboek SOEPBOEK van de Kleinste Soepfabriek tot stand. Een mooi vormgegeven boek met als thema soep. Uitgegeven door Fontaine Uitgevers, www.fontaineuitgevers.nl

Soepen van over de hele wereld. Michel Jansen maakt graag soep van lokale ingrediënten. Hij experimenteert graag met smaken en texturen. Dit levert voor het boek een schaar aan authentieke soepen op. Voor elke dag. Via de Arabische Wereld, Frankrijk, Italië en tripjes verder weg maak je in dit boek kennis met vele soep varianten. Onder andere een krabfumet, klassieke uiensoep, boeren knoflook slakken soep en crème Dubarry. De laatste een favoriet in Gereons Keuken Thuis, waar vers gemaakte soep een groot onderdeel van het dagelijkse menu vormt. Nieks uit pakjes en zakjes.

In het boek staan naast de mooie recepten ook foto’s om van te watertanden. Anne Reinke lardeerde het geheel met sfeervolle foto’s en portretten. Zoals gezegd gebruikt Michel Jansen graag lokale producten. Er is in het boek veel ruimte voor de producenten. Zo maak je in het boek kennis met een krabbenvisser, een bakker van dagelijks brood, een speltheld, een veeteler en een slakkenkweekster. Deze bijzondere Groningers maken met hun ambacht en kwalitatieve producten de soepen nog beter. En daar houdt Michel van. samen werken aan een product door mooie lokale ingrediënten te gebruiken. Daarmee is het cirkeltje rond. Het SOEPBOEK van de Kleinste Soepfabriek combineert lokaal product met spannende wereldse smaken. De ondertitel meer dan soep klopt als een bus! Voor de echte soepaddict een must om te hebben, dit kookboek.  En mocht je zelf eens geen tijd hebben om soep te maken, onder andere bij Marqt zijn de potjes soep van de Kleinste Soepfabriek te vinden.

SOEPBOEK van de Kleinste Soepfabriek (ISBN 9789059565166) is een uitgave van Fontaine Uitgevers en kost € 24,95